پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢١ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى
غذائى، تنها در سايه لطف خداوندى كه «خير المنزلين» است مىتوانست سامان يابد، و از خطراتى كه سرنشينان كشتى را بعد از فرود آمدن تهديد مىكرد برهاند.
باز در اينجا قدرت نامحدود خدا، و آگاهى او از نيازها و حاجات ميهمانان او سبب مىشود كه او «خير المنزلين» و بهترين ميزبان و پذيرائى كننده باشد.
در نهمين آيه سخن از چاره جوئىهاى بىمانند خداوند در برابر توطئههاى منحرفان و ظالمان است و در آن خدا را به «خير الماكرين» (بهترين چارهجويان) توصيف مىكند.
ماكر از ماده مكر به گفته راغب در اصل به معناى منصرف ساختن ديگرى از رسيدن به مقصود از طريق توسّل به چارهجوئى و حيله است، و آن بر دو قسم است: قسمتى پسنديده، و آن در جائى است كه هدف از آن وصول به مقصد مطلوبى باشد، و قسمى مذموم است، و آن در جائى است كه هدف كار زشت و قبيحى باشد.
و از اينجا روشن مىشود كه آنچه در ذهن ما است كه واژه مكر را هميشه توأم با نوعى خرابكارى و فساد انگيزى مىدانيم درست نيست، همانگونه كه واژه حيله نيز داراى مفهوم مشتركى است هر چند در اذهان عامه مردم نوع فاسد آن تداعى مىشود.
قرطبى در تفسير خود مىگويد: مكر به معناى تدبير در انجام كارى توأم با مخفيكارى است.
ولى از بعضى از كلمات ارباب لغت، چنين استفاده مىشود كه واژه مكر را