پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٢ - ٢ آيا شرور جنبه عدمى دارد؟

در ميان اجزاى گردن و رگ‌ها و استخوان‌ها است، و مى‌دانيم جدائى چيزى جز يك امر عدمى نيست.

همچنين گاه يك امر وجودى مانند يك غذاى زهرآلود، باعث مرگ كه يك امر عدمى است مى‌شود، و به همين دليل شر است. و يا ميكرب كه امر وجودى است سبب بيمارى مى‌شود و مى‌دانيم مرگ، چيزى جز عدم حيات و بيمارى، جز از دست دادن سلامتى نيست.

از اينجا پاسخ اين سؤال كه شرور را كه آفريده است؟ براى همگان روشن مى‌شود، زيرا وقتى شرور امور عدمى هستند، اصولًا آفرينش و آفريدگارى در مورد آنها تصوّر نمى‌شود.

آرى امورى كه احياناً موجب عدم مى‌شوند مى‌توانند وجودى باشند (مانند غذاى مسموم)، ولى همان‌گونه كه گفتيم اگر خير و شر آنها مساوى، يا شر آن غالب، و يا شر مطلق باشند، هرگز با توجّه به حكمت خداوند لباس وجود بر اندام آنها پوشيده نخواهد شد.

اين نكته نيز قابل دقّت است ه شر مطلق مساوى با عدم مطلق است كه هرگز وجودى خارجى ندارد، زيرا عدم مطلق به اصطلاح نقيض وجود است.

ولى شر نسبى- چيزى كه از جهتى خير و از جهتى شر باشد- مسلّماً بهره‌اى از وجود دارد، يا به تعبير ديگر آميزه‌اى است از وجود و عدم، امّا همان‌گونه كه گفته شد تنها يك قسم از شر نسبى با حكمت خدا سازگار است و آن چيزى است كه جنبه خير آن غالب باشد (دقّت كنيد).