پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٤ - ٣ خيراتى كه از «شرور» بر مىخيزد

قرآن مجيد در اين زمينه بيان لطيفى دارد، مى‌فرمايد: فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً- إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً: « (آرى) به يقين با سختى آسانى است.- مسلّماً با سختى آسانى است». [١]

اشاره به اين‌كه پيوند اين دو گاه آنچنان قوى و نزديك است كه گوئى هر دو در كنار هم قرار دارند، همان‌گونه كه از كلمه «مع» استفاده مى‌شود.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه عُسر با الف و لام يسر به صورت نكره ذكر شده كه در اين‌گونه موارد براى بيان عظمت است يعنى با سختى‌ها آسانى‌هاى مهمّى است.

بعضى از مورخان يكى از عوامل مهم پيشرفت سريع مسلمانان را در آغاز اسلام همان انبوه مشكلاتى مى‌دانند كه مسلمين در ميان آن پرورش يافته بودند و در سايه آن افراد سلحشور و پرقدرت و آبديده شدند، در حالى كه يكى از عوامل عقب‌نشنى مسلمانان قرون بعد زندگى مرفّه و بى دردسر، و پرورش در ميان انواع ناز و نعمت بود.

اين سخن را با چند جمله از گواهى‌هاى دانشمندان بزرگ در اين زمينه پايان مى‌دهيم.

يكى از نويسندگان غرب مى‌گويد: من عقيده ندارم كه هر فرد لازم است مصيبت بكشد، ولى اين را مى‌دانم كه مصيبت غالباً مفيد فايده است بلكه ضرورت دارد، امّا با اين شرط كه شخص بداند چگونه با رنج‌ها روبرو شود و

[١]. سوره شرح، آيات ٥- ٦.