پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣١ - صفات فعل

توضيح و پيام‌

از مجموع آنچه ذكر شد به خوبى استفاده مى‌شود كه اوصاف «فاطر» «بارى»، و «بديع» همگى اشاره به آفرينش چيزى بدون هيچ سابقه است، منتها در بعضى از اين واژه‌ها اين معنا واضح‌تر و آشكارتر است، و در بعضى كم رنگتر، و به هر حال همه به اين نكته مهم اشاره مى‌كند كه اهميّت خلقت خداوند در مقايسه با كارهايى كه بعضى از انسان‌ها انجام مى‌دهند، و گاه خلقت ناميده مى‌شود، علاوه بر وسعت فوق‌العاده و نامحدود از اين نظر است كه در خلقت الهى هم ماده، و هم صورت در تمام مخلوقات خداوند بى‌سابقه است، و لذا اصلًا قابل مقايسه با تغيير شكل‌هايى كه انسان در مواد اين جهان مى‌دهد و همگى مسبوق به سابقه است، بلكه واژه خلقت به مفهوم حقيقى كلمه هرگز درباره كارهاى انسان‌ها، صادق نيست.

مرحوم كفعمى در مصباح از غزالى در تفسير اسماء حسنى، چنين نقل مى‌كند بعضى گمان كرده‌اند «خالق» و «بارى» و «مصوّر»، الفاظ مترادفى هستند و همه به معناى آفرينش و اختراع است، در حالى كه چنين نيست، بلكه اشيائى كه از عدم به وجود مى‌آيد، داراى سه مرحله است: تقدير و ايجاد و تصوير، سپس مثالى براى اين معنا ذكر كرده، مى‌گويد:

براى ايجاد يك ساختمان خوب، نخست بايد يك مهندس لايق، نقشه آن را