جلسه پايان نمى‌پذيرد و نياز به چند جلسه دارد، از اين رو لازم است قاضى، زمام محكمه را در دست بگيرد و با رعايت قانون و شرع برجوّ و اوضاع جلسه تسلط داشته باشد، تمامى اين امور همراه با مدارا و بردبارى و بصيرت است تا بتواند بر حسب نوبت به سخنان همه گوش دهد(شاكى و مشتكى عليه و وكيل و شهود) واز تداخل و آميختگى و قطع كلام هر يك توسط ديگرى جلوگيرى كند، تا حق روشن شود، بدان حدّ كه هركس مطالب قاضى و همكارانش، نيز مدعيات شاكى و دلايلش و مشتكى عليه و وكيلش را شنيد، بتواند قضاوت وجدانى كند به گونه‌اى كه وقتى قاضى، حكم را اعلان كرد، حاضران در جلسه يا شنوندگان مطالب جلسات پيشين، حكم قاضى را تأييد كرده و بگويند حق و عادلانه است. چنين توان و حالتى براى قاضى، غير از علم و اطلاع از قوانين و احكام است و گونه‌اى از تجربه و مهارت و ورزيدگى مى‌باشد.

از اين رو بر قضات در زمان كنونى لازم است افزون بر يادگيرى مسائل حقوقى و جزائى و مدنى و... چگونگى دادرسى و اداره جلسه محكمه را بياموزند. لازم است در دادگاه‌هاى گوناگون حضور يافته، كاركرد قاضى درحال اداره جلسه دادگاه تا مرحله صدور رأى را ببينند. تمامى آنچه را گفتيم مى‌توان جزء آداب مستحب و شايسته قاضى دانست كه دليل شرعى بر آن دلالت داشته، و جايگاه و شأن قاضى نيز مقتضى آن است.

فصل دوم: آنچه بر قاضى مكروه و ناپسند است

يكم: داشتن حاجب

محقق در شرائع مى‌گويد: «از آداب ناپسند و مكروه، آن است كه قاضى در هنگام قضاوت، حاجب و دربان بگذارد. (٣٠)

كراهت حاجب داشتن كسانى كه مردم بدانهامراجعه مى‌كنند مانند پزشك و فقيه و حاكم و قاضى، معلوم است، چون مرجع نيازمندى‌هاى مردم بودن، از شمار نعمت‌هاى

(٣٠) شرائع الاسلام، ج٤، ص٧٤.