شرايط زمان و مكان و در حد توان و امكانات در چارچوب حكومت و حوزه كارى بدان عمل كرد. از اين رو اگر خبر منتشر نشود و شهروندان آگاه نگردند، صاحب مسالك و ديگران، تصريح بر استحباب اعلان ورود دارند. (١٠)

چهارم: در مكان معلومى بنشيند.

شهيد در مسالك مى‌گويد: از ديگر آداب اين كه براى قضاوت در جايى بنشيند كه براى مردمان مشخص و آشكار باشد، مانند صحن و سرا يا محيط باز كه دسترسى به وى براى هر كس كه مى‌خواهد، آسان باشد. در سرايى نرود كه برخى از مردم از آنجا مى‌هراسند، تا نيازمندان بتوانند به راحتى به حقّشان برسند». (١١)

صريح كلام شهيد در مسالك اختصاص به قاضى دارد اما مقتضاى تعليل، والى را هم دربرمى‌گيرد، به ويژه كه شهيد تعبير مى‌كند: «تا دسترسى نيازمندان و ارباب رجوع آسان تر و راحت‌تر باشد». تعبير «محتاج و نيازمند» در مورد مراجعان قاضى و محكمه گفته نمى‌شود، بلكه از اينان به خصوم يا مدّعيان ياد مى‌شود. افزون بر اين، مراعات حال مردم، اختصاص به قاضى ندارد، بلكه بر هر كارگزار و سرپرست و شخصى كه مردم براى نيازهاى خود بدو مراجعه مى‌كنند، لازم است جايى باشد كه دسترسى نيازمندان بدو راحت باشد.

اما ظاهراً مقصود از جلوس قاضى در جاى آشكار و معلومى براى قضاوت ربطى به دسترسى آسان بدو و مراجعه راحت مردم ندارد، زيرا اين مطلب در امر دوم گفتيم در مورد محل قضاوت، بيان شده است. افزون بر اين «مكان بارز» به معناى جاى معلومى است كه به راحتى توسط حاضران ديده شود، نه اين كه دسترسى بدان جا راحت باشد، از اين رو گويا مى‌بايد محل نشستن قاضى، مرتفع و مشخص و متمايز از محل نشست ديگران حتى معاونان و مشاورانش باشد، تا بر فضاى دادگاه و حاضران در آنجا تسلّط داشته و به راحتى بتواند آنان را ببيند و آنان هم قاضى را ببينند.

(١٠) مسالك الافهام، ج١٣، ص٣٦٥.
(١١) همان.