فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨٧ - عبور از مقابل نمازگزار پژوهشى به شيوه فقه مقارن (پژوهشى به شيوه فقه مقارن) امير رحمانى

نسبت قول به قطع به عده‌اى از صحابه

١. ابن حزم از ابن عباس نقل مى‌كند: نماز را سگ والاغ و زن قطع مى‌كند. (١٨٣)

٢. از انس بن مالك نقل شده است: نماز را سگ و الاغ و زن قطع مى‌كند. (١٨٤)

٣. ابن حزم از ابن عمر نقل كرده: حيوان كوچكى از مقابل او در نماز عبور كرد، پس نمازش را قطع نمود. (١٨٥)

٤. از ابو هريره نقل مى‌كند: سگ و الاغ و زن نماز را قطع مى‌كند. (١٨٦)

٥. از حكم بن عمرو غفارى نقل مى‌كند كه او نماز مردم را در سفرى امامت كرد و در مقابل ستره‌اى نهاد، پس الاغى از مقابل مأمومين گذشت، پس نماز را برايشان اعاده كرد. (١٨٧)

بررسى روايات منقول از پيامبر(ص)

آنچه از لسان پيامبر به عنوان دليل قاطعيت نماز به امور مذكور نقل شده، ضعيف است و اسناد آن به حضرت مخدوش است، يا معارض آن از همان راوى نقل شده است، به طورى كه نمى‌توان در اثبات قول پيامبر به آن اعتماد كرد و احتمالات ديگرى را نيز بايد مدنظر قرارداد. توضيح:

روايت ابو هريره معارض است با آنچه دار قطنى به سند خود از وى نقل كرده است كه رسول اللّه‌ فرمود:

«نماز انسان را زن و سگ و الاغ قطع نمى‌كند اما دفع كن آن مقدار كه مى‌توانى». (١٨٨)

شوكانى پس از آن كه شمارى از روايات عدم قطع را ذكر كرده و در آن خدشه نموده است،اين روايت را آورده و در آن خدشه‌اى نكرده بلكه گفته: اگر اين روايت صحيح باشد، براى استدلال بر نسخ حكم قطع، صالح است، (١٨٩) اگر تاريخ آن متأخّر باشد.