فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٧٢ - كالبد شكافى امام خمينى،(رضوان الله تعالی علیه)
روايتى كه از رسول خدا(ص) در نهج البلاغه آمده است:
«فإنّي سمعت رسول اللّه (ص) يقول: إيّاكم و المثلة و لو بالكلب العقور»؛ (١)
امير المؤمنين (ع) به دو فرزندش سفارش كرد كه قاتلش را مثله نكنند به دليل اين كه از رسول خدا (ص) شنيدم كه مىفرمود: از قطعه قطعه كردن بدن بپرهيزيد حتى نسبت به سگ هار. ومانند رواياتى كه در باب جهاد در ارتباط با نهى از قطعه قطعه كردن كشتگان كفّار و مشركان آمده است. (٢)
وقتى كه حرام بودن قطعه قطعه كردن حتى نسبت به كافر ثابت گرديد، حرام بودن كالبد شكافى بدن انسان به طور مطلق ثابت مىگردد، چرا كه كالبد شكافى از مصاديق مثله كردن است.
اشكال اين دليل، بر اهل دقت پوشيده نيست، چرا كه مثله كردن، تنها با شكافتن و پاره كردن پيكر حاصل نمىشود، بلكه تكّه و پاره كردن بدن را براى درس عبرت دادن مثله كردن گويند. و آنچه در بعضى از روايات آمده است از اين كه «تراشيدن ريش نوعى مثله كردن است» به گفته ما نظر دارد، زيرا صاحبان قدرت و هيبت در زمانهاى پيشين، وقتى بر كسى كه در قلمرو قدرتشان بود خشمگين مىشدند، چه بسا دستور مىدادند كه ريش او را بتراشند، تا از او انتقام گرفته و درس عبرتى به او بدهند، چون ريش داشتن نزد ايشان از نشانههاى بزرگى و جوانمردى و مردانگى محسوب مىشد و تراشيدن ريش را به منظور نقص وارد كردن بر بزرگى و جوانمردى فرد انجام مىدادند. بنابراين، روايات بالا از محل بحث، خارج هستند.
دليل حرام بودن كالبد شكافى روى بدن مسلمان به طور مطلق
براى استدلال بر حرام بودن كالبد شكافى روى بدن مسلمان به طور مطلق، ممكن است به رواياتى كه در باب ديات از ايجاد جنايت بر مرده مسلمان نهى كرده و احترام مرده مسلمان را همانند احترام در حال حيات شمرده، تمسّك شود. مانند مرسله محمد بن سنان از كسى كه از
(١) وسائل الشيعه، شيخ حر عاملى، ج١٩، ص٩٦، چاپ اسلاميه، تهران.
(٢) همان، ج١١، ص٤٣-٤٥.