٤. ملكيت و آنچه به آن ارتباط دارد:احكام زمينها، احياى موات، حقوق ارتفاق، پيمانهاى مربوط به آبادانى زمينها، احكام معادن، غصب، لقطه، سبق و رمايه، شفعه و... .

٥. آنچه در ارتباط با دولت است: حدود، جنايات، جهاد، قراردادها، قضا و... .

٦. احوال شخصيه: ازدواج، طلاق، ميراث، وصيت و وقف. (٢٨)

مصطفى احمد زرقا، كتابهاى فقهى را به هفت بخش تقسيم مى‌كند، بدين ترتيب:

١. عبادات.

٢. احوال شخصيّه.

٣. روابط و قراردادهاى مردم با يكديگر(معاملات).

٤. سياست‌شرعيه.

٥. عقوبات.

٦. ارتباط دولتها با يكديگر.

٧. احكام مربوط به اخلاق و فضائل و رذائل. (٢٩)

اصول و قواعد دسته‌بندى

منطقيان، براى دسته‌بندى، اصولى را يادآور شده‌اند كه مهم‌ترين آنها بدين قرارند:

١. داشتن نتيجه و ثمره: تقسيم، آن گاه نيكوست كه در برآوردن هدف آن كه به تقسيم مى‌پردازد، كمك كند وسود داشته باشد؛ بدين گونه كه اقسام، از جهت ويژگيها و احكام مورد نظر در مقام تقسيم، گوناگون باشند.

٢. تباين اقسام: تقسيم در صورتى درست است كه هر قسمى، با قسم ديگر ناساز باشند و در يكديگر، وارد نشوند و يكى بر مصاديق ديگرى،

(٢٧) المبادى الشرعيه و القانونيه في الحجر، ص١١ ـ ١٣، بيروت.
(٢٨) الفقه الاسلامى و ادلته، دكتر وهبة الزحيلى، ج١، ص٧٣، دارالفكر، بيروت.
(٢٩) المدخل الفقهى العام، جزء اول ص ٥٥ ـ ٥٦، دارالفكر، بيروت.