فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٠ - نقش قبض در عقد رهن استاد سيد محمد موسوى بجنوردى
پايدار و ثابت و بر پاى دارنده كارهاى خويش.
برخى نيز آن را به معناى مفعول گرفتهاند: هر كس در گرو پاداش همان كارى كه كرده، قرار مىگيرد. و چون از واژه رهن و گرو، معناى ضبط و نگهداشتن تصور مىشود، لذا رهينه به طور استعاره، براى حبس و نگهدارى هر چيز، به كار مىرود. پس {بما كسبت رهينة } يعنى هر كس در حبس و ضبط چيزى است كه كسب كرده است:
{رهنت فلاناً }
او را پا بر جا كردم.
{رهنت عنده }
نزدش گرو گذاشتم. (٦)
تعريف اصطلاحى (تعريف حقوقدانان):رهن، در اصطلاح، عبارت است از عقدى كه به موجب آن، مالى وثيقه دين قرار مىگيرد. (٧)در ماده ٧٧١ قانون مدنى، در تعريف آن آمده:
«رهن، عقدى است كه به موجب آن، مديون، مالى را براى وثيقه، به دائن مىدهد. رهن دهنده را راهن و طرف ديگر را مرتهن مىگويند.»
فقهاى اماميه، رهن را به: «هو وثيقة الدين» (٨)، يا «وثيقة لدين المرتهن» (٩)تعريف كردهاند. در حقوق فرانسه، اصطلاح:hypotheque (رهن غير مقبوض) به وثيقهاى اطلاق مىشود كه دو ويژگى داشته باشد: نخست آن كه: موضوع آن منقول است.
دوم آن كه: از تصرف بدهكار خارج نمىشود و در موعد پرداخت دين، طلبكار حق دارد آن مال را به فروش برساند و طلب خود را بردارد
اصطلاح nantissment. (رهن مقبوض) به موجب ماده٢٠٧١ قانون مدنى فرانسه، قراردادى است كه به موجب آن، مديون، مالى را به عنوان وثيقه به
(٦) مفردات، راغب اصفهانى، ج٢، ص١٦٢.
(٧) حقوق مدنى، دكتر سيد حسن امامى، ج٢، ص٣٣١.
(٨) شرح لمعه، شهيد اول، ج٤، ص٥١.
(٩) شرايع، محقق حلى، چاپ شده در ينابيع، محقق حلّى، چاپ شده در ينابيع الفقهيه، ج١٥، ص١٥١.