فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٦ - پژوهشى درباره ديدن هلال ماه ابوالقاسم خزعلى
مىرهيم و نيز از فرعهاى ياد شده در گذشته كه بر خلاف ارتكازهاى دينداران و موءمنان است، رهايى مىيابيم.
و شايسته است كه ختام كلام را به نكتهاى درباره آنچه از بزرگان در اين باب به چشم مىخورد كه يا حكم به لزوم احتياط و يا استحباب آن كردهاند، واگذاريم و با كمال خضوع و تواضع به ايشان عرض كنيم كه در مسائلى از اين دست و با اين درجه از اهميت، احتياط در ترك احتياط است؛ زيرا در اين باب، نبايد تنها به روزه گرفتن در آغاز ماه رمضان بنگريم، بلكه به مسائل مربوط به پايان اين ماه و هم به مناسك و اعمال حج در عرفات و منى نيز توجه داشته باشيم، مثلاً در مورد پايان ماه رمضان چنانچه به كافى بودن ديدن هلال در منطقهاى براى همه مردم قايل شويم، مرجع و مآل احتياط به احتياط ميان حرمت و وجوب خواهد بود، زيرا احتياط جز به مسافرت كردن قبل از طلوع صبح و روزه گشودن در خارج شهر، تحقق نمىيابد. حال آيا چنين كارى حتى در شهرى كوچك، تا چه رسد به شهرهاى بزرگ، امكان پذير است؟ همچنين بايد به امثال وقوف در عرفات و بودن در منى توجه كرد كه احتياط در اين موارد چه عُسر و حَرَج غير قابل تحملّى را براى مردم در پى خواهد داشت.