«شروع ماه رمضان، در صورت نبود مانع، با ديدن هلال ماه و در صورت وجود مانع با گذشتن سى روز از زمان ديدن هلال ماه شعبان، دانسته مى‌شود و چنانچه هلال ماه شعبان را نيز نديده باشد، با گذشت‌شصت روز از ديدن هلال ماه رجب شروع رمضان احراز مى‌گردد.

امّا ديده شدن هلال ماه رمضان، از شش حالت‌خارج نيست، به اين ترتيب: يا يك نفر آن را ديده و يا چند نفر، يا در شهر با فرض مانع ديده شده و يا بدون مانع يا در خارج شهر و با مانع ديده شده و يا بدون مانع. در حالت نخست، چنانچه شخص به راستى آن را ديده باشد روزه تنها بر بيننده هلال لازم مى‌شود، گرچه نزد ابويعلى بر همگان لازم مى‌گردد و در حالت دوم، يا ديدن به گونه فراگير صورت مى‌گيرد و يا به گونه محدود كه در فرض نخست، روزه بر همه واجب مى‌شود و در فرض دوم، اگر يك نفر يا بيشتر ديده باشند و در ضمن مانعى در آسمان باشد ]كه سبب نديدن همگان شود [باز هم روزه واجب است و اين، همان حالت‌سوم است و امّا در حالت چهارم، روزه تنها با فرض ديدن پنجاه تن واجب مى‌گردد... اگر در شهرى ديده شود و در شهر ديگرى خير، پس اگر دو شهر ياد شده به يكديگر نزديك باشند، روزه بر شهروندان هر دوى آنها واجب مى‌شود و اگر از هم دور باشند، مانند بغداد و مصر يا شهرهاى خراسان ]با ديدن در يكى از آن دو [روزه بر ساكنان شهر ديگر واجب نمى‌شود.» (١١)

و ابن زهره (م:٥٨٥هـ. ق ) در كتاب غنيه نوشته است:

«و نشانه آغاز ماه، ديدن هلال است، همچنانكه نشانه پايان ماه نيز ديدن آن است.» (١٢)

و فاضل آبى (م:٦٧٢هـ. ق ) در كتاب كشف الرموز چنين دارد:

(١٠) الجوامع الفقهيه، ص٢١٤.
(١١) الجوامع الفقهيه، ص٧٢٢.
(١٢) الجوامع الفقهيه، ص٥٠٨.