رأس معرفى كرده و اين با ديدگاه اهل سنت سازگار و با رواياتى كه ديه را ده هزار درهم و يا هزار گوسفند مى‌دانند، ناسازگار است، مانند صحيحه حمّاد و صحيحه جميل و صحيحه ابن حجاج كه پيشتر آورده‌ايم. از اين روى نمى‌توان به اين روايت استدلال كرد.

در پاسخ مى‌توان گفت: تنها هنگامى مى‌توانيم اين روايت را بر تقيه حمل كنيم كه هماهنگ سازى و جمع آنها در نگاه عرفى ممكن نباشد. در حالى كه مى‌توانيم صحيحه ابن سنان را حمل كنيم بر درهمهايى كه پس از پيامبر(ص) و در زمان امام صادق(ع) در دولتهاى اسلامى انتشار مى‌يافت، زيرا اين درهمها با مقدار نقره كمترى سكّه مى‌خورد، يعنى پنج نخود، در حالى كه در گذشته شش نخود بوده و هر ده عدد از آنها برابر با هفت مثقال شرعى بود. از اين جا بود كه اينها را درهمهاى با وزن هفت و درهمهاى سبكتر را با وزن شش مى‌ناميدند، كه هر ده عدد از آن تقريباً با شش مثقال شرعى برابر بود. مرحوم شيخ نيز در ذيل روايت عبيد بن زراره مى‌گويد:

«عبيد بن زرارة عن ابى عبداللّه(ع) قال: الدية ألف دينار أو اثنا عشر درهم أومئة من الابل.»

«ذكر الحسين بن سعيد و احمد بن محمد بن عيسى انّه روي من اصحابناانّ ذلك يعنى اثني عشر درهم من وزن ستة. و إذا كان كذلك فهو يرجع إلى عشرة آلاف.» (٢٥)

عبيد بن زرارة از امام صادق(ع) نقل كرده است كه حضرت فرمود: ديه، هزار دينار يا دوازده هزار درهم يا صد شتر است.

حسين بن سعيد و احمد بن محمد بن عيسى ياد آور شده‌اندكه ازاصحاب ما چنين رسيده است كه اين به معناى دوازده هزار درهم با وزن شش است. از اين روى بازگشت آن به همان ده هزار است.

درباره بيست گوسفند نيز مى‌توان گفت كه صحيحه ابن سنان اين شمار را بهاى هر شتر سالخورده مى‌داند؛ زيرا شتر «ناب» همان پير سالخورده را گويند كه در سال

(٢٥) تهذيب الاحكام، شيخ طوسى (ره)، ج/١٦٢، چاپ اسلاميه، تهران.