«و وجه الحصرأنّ الحكم الشرعي امّا انّ تكون غايته الآخرة أو الفرض الأهمّ منه الدنيا و الاوّل: العبادات و الثانى إمّا أن يحتاج الى عبارة أولا و الثاني الأحكام و الأوّل إمّا أن تكون العبارة من اثنتين - تحقيقاً أو تقديراً - اولا و الأوّل العقود و الثاني الايقاعات»؛ (١٦)

وجه انحصار احكام ]در چهار تا [اين است كه يا هدف حكم، امور اخروى است و يا هدف مهم‌تر آن دنيوى است. نخست را عبادات نامند و در صورت دوم، يا احتياج به عبارتى و لفظى دارد يا خير؟ دوم را احكام نامند و در صورت نخست، يا اين تعهّد و عبادت، از دو طرف است، تحقيقاً ياتقديراً، يانه؟ اوّلى را عقود و دومى را ايقاعات نامند.

و فاضل مقداد، در مقدمه هفتم از مقدمات كتاب: «التنقيح الرائع»، سه راه براى محدود كردن دايره فقه در اين چهار عنوان ذكر كرده است:

راه نخست همان است كه از شهيد اوّل نقل گرديد. راه دوم، راه حكماست؛ يعنى انسان به مقتضاى طبيعت خويش و براى دست يافتن به كمال، به دنبال به دست آوردن سود و از بين بردن زيان است در صورت نخست، يا سود فورى است، يا در آينده به دست مى‌آيد. سود فورى، با داد و ستد، اطعمه و اشربه و ازدواج به دست مى‌آيد و رسيدن به سودهاى آينده و مدت دار، با عبادات ممكن مى‌گردد. جلوگيرى از زيان، با قصاص و مانند آن انجام مى‌پذيرد.

راه سوم: شرايع براى نگهدارى پنج عنصر بنيادى زندگى انسانها آمده‌اند: دين، جان، مال، نَسَبْ و عقل.

عبادات، حافظ و پشتوانه دين، احكام جزائى براى پاسدارى از جان، معاملات براى تأمين مالها، ازدواج براى نگهدارى از نسبها، تحريم مسكرات براى حراست از عقل تشريع شده‌اند و احكام قضا و شهادات و... براى حفظ كليت نظام اسلامى و ضمانت اجرايى آنها در نظر گرفته شده

(١٦) القوائد الرائع، فاضل مقداد، ج١، ص١٤.