فرمهاى پيچيده زندگى امروز را ندارد، چه كنيم؟ راه و راز بر فراز داشتن فقه و فقاهت چيست؟ چه سازيم كه دانش فقه ما، دانشيان دگرانديش، روشها و فراورده هاى آنان را كم سو كند. از چه راهى و با چه دستگاه استنباطى تعاليم فطرت پذير شريعت‌خاتم را از درون منابع دينى: قرآن و سنت، در آوريم.

رهبر انقلاب، چاره عقب ماندگى حوزه‌هاى فقاهت و جلو دار شدن شريعت را در بالنده سازى فقه و فقاهت مى‌داند:

«از آن (ترميم) مهم‌تر، مسأله بالندگى است. بالندگى به معناى پيشرفت و يك قدم جلو رفتن...»

سپس روشهاى بالندگى فقاهت و پلكان رساندن فقاهت به قلّه توانمندى و آقايى بر قوانين و دستگاه قانونگذارى بشرى را بر مى‌شمارد:

الف. گشودن آفاق نو فرا راه فقه‌پژوهان.

ب. كشف مقوله‌ها و مفاهيم نو و عرضه تعبيرهاى رسا و درخور فرهنگ امروز.

ج. مبنا سازى براى مايه‌ورى، تكميل و تكامل شيوه فقاهت.

رسيدن به آفاق نو

فقه و حقوق، در رسته علوم انسانى، متطوّرترين دانشهايند.

مهبط اين دو علم، رفتار، سبك زندگى، چگونگى معيشت، تنظيم ارتباطات فردى، اجتماعى و خانوادگى است و اينها ساختارى زمانى دارند و زود به زود، نو مى‌شوند، چهره عوض مى‌كنند و تغيير مى‌پذيرند.

فقه و حقوق، در صورتى، به درستى ايفاى نقش و رسالت خويش را كنند كه حضورى طبيعى در جامعه و زندگى مردم داشته باشند.

اين رسالت، هنگامى به نيكويى انجام مى‌گيرد كه فقيهان و حقوقدانان همپاى حركت جامعه و بلكه چند قدم جلوتر باشند. نبض جامعه را در