پوششى بر پوشش اوّل . شريعت، گوشه‌اى ديگر از جمال خويش مى‌نمايد و وحى گوشه‌اى ديگر از توانايى خويش را در اداره زندگى بشر و به سازى و بهروزى مسلمانان و امّت اسلامى را به معرض مى‌گذارد.

تلاش براى ديدن آن جمال و نمودن اين توانايى، فريضه است، نه بدعت. رسالت اصولى و كار متنى حوزه‌هاى فقاهت است، نه فضل و كارى اضافى و جانبى، ادامه رسالت و مسوءوليّت و وظيفه‌بانى فقهاى بزرگوار گذشته است و عامل حيات و بقاى حوزه‌ها:

«چه دليلى دارد كه فضلاء و بزرگان و محققان ما نتوانند بر اين شيوه بيفزايند و آن را كامل كنند؟ اى بسا، خيلى از مسائل، مسائل ديگرى را در بر بگيرد و خيلى از نتايج عوض گردد و خيلى از روشها دگرگون شود. روشها كه عوض شد، جوابهاى مسائل نيز عوض خواهد شد و فقه طور ديگرى مى‌شود. اين از جمله كارهايى است كه بايد بشود.»

بنا بر اين، بايد روشهاى فقاهت را شناخت، راه و رسم بالندگى فقه را يافت و در كار بالنده سازى فقاهت در دو عرصه: شيوه و فراورده فقاهت، اقدامى جدّى كرد.

بالندگى فقه و فقاهت

چاره كار چيست. اگر دستگاه اجتهاد، پرسشهاى امروز را بر نمى‌تابد، چه بايد كرد؟

اگر بار مفاهيم فرهنگ رايج در حوزه‌هاى فقاهت، توان هضم اشكال و