ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٩٥ - ٧ - اوضاع عمومي در عهد دوم ١ - لزوم اطّلاع بر اوضاع عمومي براي فهم چگونگي ادوار فقه ٢ - حقيقت &#١٧١ حكومت مردم بر مردم &#١٨٧ در اسلام است ٣ - انطباق دو عصر از عهد دوم بر تمام زمان امويان و اوائل عباسيان

« انّ اوّل دينكم بدء نبوّة و رحمة ثمّ يكون خلافة و رحمة ثمّ يكون ملكا و جبريّة » در كتاب « البدء و التأريخ » ( جلد دوم صفحه ٢٣ - ذيل « ذكر مماليكه ، ص ، و عبيده » چنين آمده است :
« سفينة يقال : اسمه مهران و يقال : رباح و سمّاه رسول الله صلَّى الله عليه و سلَّم سفينه لأنّهم كلَّوا فى سفر فكان كلّ من اعيى و كلّ ، القى عليه بعض متاعه و يقال : بل عبّر بهم نهرا . و هو الَّذى روى : الخلافة بعدى ثلاثون ، ثمّ الملك » .
و در همان كتاب ( صفحه ٣٣٨ از همان جلد ) چنين آمده است :
« و صحّت رواية سفينة عن النّبيّ صلَّى الله عليه و سلَّم : الخلافة بعدى ثلاثون ، ثمّ الملك » .
شيخ كمال الدين دميرى ( متوفّى به سال هشتصد و هشت ٨٠٨ - ه . ق ) در ذيل خلافت حسن بن على ( ع ) در كتاب « حياة الحيوان » پس از اين كه گفته است : « و كانت خلافته ستّة اشهر و خمسة ايّام و قيل : ستّة اشهر الَّا ايّاما » چنين گفته است :
« . . و هى تكملة ما ذكر رسول الله ، صلَّى الله عليه و سلَّم ، من مدّة الخلافة :
ثمّ تكون ملكا عضوضا ثمّ تكون جبروتا و فسادا فى الأرض » و كان كما قال رسول الله صلَّى الله عليه و سلَّم » [١] احمد بن محمد بن عبد ربّه قرطبى اندلسى مروانى مالكى ( متوفى به سال سيصد

[١] شگفتا : دميرى با آن دقتى كه در مدت خلافت حسن بن على ( ع ) داشته و آن را « تكمله » كلام پيغمبر ( ص ) دانسته چه گونه ، بلا فاصله ، دورهء معاويه را با عبارت « خلافت امير المؤمنين معاوية بن ابى سفيان » عنوان كرده است ! ! دميره ( بر وزن جزيره ) ديهى است بزرگ در مصر نزديك به « دمياط » كه كمال الدين بدانجا منسوب است . دميرى بر سنن ابن ماجه و منهاج نووى شرح نوشته است .