ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٣٥١ - ١٢ - چند كس كه مرجع استفتاء و نوشتن اسناد و تقسيم مواريث بوده اند

- ٦ - خارجة بن زيد ابو زيد خارجة بن زيد بن ثابت انصارى .
خارجه ، به گفتهء ابن خلَّكان ، در سال نود و نه ( ٩٩ ) و بنقل همو ، و ظاهرا ابو اسحاق ، در سال صد هجرى به سن هفتاد سال در مدينه وفات يافته است .
ابو اسحاق از مصعب حكايت كرده كه اين مضمون را گفته است :
« خارجة بن زيد و طلحة بن عبد الله بن عوف در زمان خود مرجع استفتاء بودند و مردم به گفتهء ايشان منتهى مىشدند و آنان را مرجع مىدانستند و آن دو دانشمند مواريث مردم را ، از نخل و خانه و اموال ميان وارثان تقسيم مىكردند و اسناد و وثائق مردم را مىنوشتند . . » ابو نعيم او را بدين عبارت « الفقيه بن الفقيه خارجة بن زيد . . كان من عبّاد المدينة ممّن تفقّه ثمّ انفرد و آثر العزلة و لم ينشر عنه من كلامه كبير شىء .
عامّة حديثه فى الأقضية و الأحكام » از روايات مسند او ، بنقل ابو نعيم ، اين روايات است از پدرش ، زيد ، از پيغمبر ( ص ) كه در مواعظ و احاديث خود مىفرموده است :
« و الَّذى نفسى بيده ما عمل على وجه الأرض احد قطَّ ، عملا اعظم عند الله بعد الشّرك من سفك دم حرام . . » از عبارت ابو نعيم در بارهء خارجه ( عامّة حديثه فى الاقضية و الاحكام ) چنان استفاده مىشود كه او نيز ( مانند ابو بكر مخزومى ) در يك قسمت از ابواب و اجزاء فقه بيشتر كار كرده و حديث آن را كه مبنى اجتهاد و فتوى بوده بيشتر از ديگر ابواب