ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٨٨١ - أبو اسحق شيرازي
و نزد ابو القاسم منصور بن عمر كرخى [١] و بعد نزد قاضى امام يگانه ابو الطيب طاهر بن عبد الله بن طاهر طبرى فقه آموخته است .
« ابو اسحاق در بغداد سكنى گزيده و او فقيهى زاهد و پارسا و كوشا بعلم و عبادت مىبوده و چنان كه خودش گفته است :
ميان ده تا بيست سال مجلس درس قاضى ابو الطَّيب را ملازم و دو سال باذن و خواهش او و در مسجد او به تدريس اصحاب و شاگردان او شاغل بوده است و اين به سال چهار صد و سى ( ٤٣٠ ) واقع شده . و هم خود او گفته است : در مسافرتى كه براى تحصيل علم مىداشتم از هيچ كس به اندازهء قاضى ابو الطيّب و شيخ ابو حاتم قزوينى استفاده و انتفاع نداشتم .
تاريخ كتابت طبقات الفقهاء ابو اسحاق به سال چهار صد و پنجاه ، كه در همان سال قاضى ابو الطَّيّب و اقضى القضاة ابو الحسن ماوردى ، علىّ بن حبيب ، به فاصلهء يازده روز از هم ، وفات يافتهاند ، انتهاء يافته است . پس از آن ابو اسحاق تا آخر عمر به تدريس در مدرسهء نظاميه بغداد مشغول بوده است » باز جعدى به اسناد از مناخى چنين آورده است :
« ابو اسحاق هنگامى ببغداد در آمده كه خليفهء وقت فوت شده و مردم را به خليفهاى « صحيح العقد » نياز بوده پس اهل بغداد از عامّه و خاصّه اجتماع كرده و علماء رضاء دادهاند كه ابو اسحاق شيرازى عاقد خلافت كسى باشد كه شايسته و مستحق خلافت است و اين قضيه در سال چهار صد و شصت و هفت واقع شده ، پس برگزيدهء از عبّاسيان كه به گمان ، المقتدى بامر الله بوده در بالاى پلهاى ايستاده و علماء و عامهء مردم در ميدان در پيرامن و پايين آن ايستادهاند پس چون مردم و علماء كار را به امام ابو اسحاق واگذاشتهاند وى از پله كان بالا رفته و در اثناء بالا رفتن ، افتاده پس خليفه و علما بسوى او شتافته اند
[١] بفتح كاف و سكون راء و خاء معجمه در آخر . ابن اثير بعد از اين ضبط ، چهار محل به نام « كرخ » كه هر يك را علماء و فقيهانى منسوب بوده ياد كرده است . كرخ سامرا ، كرخ بغداد ، كرخ جدان و كرخ بصره .