تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٢ - صفات مدعيان ديندارى

١- بازداشتن مردم از حركت در راه خدا كه خرد و سرشت آدمى بدان راهبر است و وحى الهى ياد آور آن است.

«الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ‌- آنان كه مردم را از راه خدا باز مى‌دارند.» هر گاه فرهنگهاى منحرف كه مدّعيان دين آنها را به دروغ و بهتان به خدا نسبت مى‌دهند نمى‌بود، با يادآورى، مردم به حقيقت راه مى‌بردند.

٢- ارائه راههاى انحرافى و ادّعاى اين كه راه خداست.

«وَ يَبْغُونَها عِوَجاً- و راه خدا را منحرف مى‌خواهند».

٣- منحصر كردن نظر آدمى به اين جهان و از ميان بردن تمايلات روحى و ممانعت از توجه فطرى او به آخرت.

«وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ‌- و به روز واپسين ايمان ندارند».

/ ٣٧ مى‌توان گفت كه اين سه صفت نشانه‌هاى آشكار مدّعيان دين است كه بدان شناخته مى‌شوند. اينان مانع خيرند و از پيشرفت و رفاه مردم جلوگيرى مى‌كنند و كارها را معقّد و دشوار مى‌سازند، با «رسالت» دشمنى مى‌ورزند و نيز روز رستاخيز را به طور جدّى به مردم ياد آورى نمى‌كنند.

[٢٠] امّا اين خيانتكاران به دين خدا، به كجا مى‌گريزند؟ آيا مى‌توانند از يد قدرت خدا بيرون روند؟ و آيا به جز خدا كسى هست كه ايشان را يارى كند؟ نه، بلكه به سبب عمل و سخن باطل آنان كه مردم را منحرف كرده، عذابشان دو چندان خواهد بود.

«أُولئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ‌- اينان نمى‌توانند در روى زمين از خدا بگريزند».

عالمان بد و مدّعيان دين بر دين حيله مى‌كنند و گويى از حكم خدا و سرشت و دانش خود مى‌گريزند! آيا از عذاب الهى نيز مى‌توانند بگريزند؟! «وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ- و جز خدا ولىّ ديگرى ندارند».

اينان به طمع استمالت مردم و گرد آوردن پيروان بسيار دين را تغيير مى‌دهند، امّا آيا از اين كار سودى خواهند برد؟ نه، بلكه اغواى مردم سبب مى‌شود