تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩١ - رهنمود براى آينده

بورزيد.

وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ‌- و چون تبهكاران در زمين فساد مكنيد.»

/ ١٠٨

رهنمود براى آينده‌

[٨٦] شعيب (ع) به قوم نادان رهنمودى مهم داد كه استمرار تمدّن را تضمين مى‌كرد و از هلاكت و نابودى نگاهشان مى‌داشت. اين رهنمود، گذشتن از جاذبيّت مادّه و پرواز در آسمان ايمان و اعتقاد عملى به آينده و سرانجام دورنگرى و ژرف بينى بود، آن گاه گفت

بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ‌- اگر ايمان آورده‌ايد آنچه خدا باقى مى‌گذارد برايتان بهتر است.» «بقيّت اللَّه» چيست؟

خشنودى خدا و ثوابى كه مى‌دهد.

در اين جا سؤالى پيش مى‌آيد و آن اين كه: براى قومى مانند قوم شعيب چگونه ممكن است به «باقيات صالحات» برسند؟ مگر آن كه عوامل هلاك كننده را كه در آيه پيشين ياد شد ترك كنند، سپس در راه خدا بكوشند يعنى به اعمالى بپردازند از قبيل: اطعام درماندگان، تأديه حقّ فقرا، بناى مساجد و رباطها، كمك مالى براى ساختن سدها، قناتها، راهها و ... هر چه در راه خدا باشد. آيا چنين نيست؟

عمل كردن به مواردى كه گفته شد سبب مى‌شود كه تمدّن و درخشندگى آن در آينده تداوم يابد و در مصرف دست آوردها در زمان حاضر زياده روى نشود. هر تمدّنى در آغاز تكوين مى‌درخشد. سپس باز مى‌ايستد و آن گاه به سبب زياده روى در مصرف به پايان مى‌رسد و از ميان مى‌رود. امّا اگر مدنيّت براى زمان آينده پى‌ريزى و تداوم يابد و مناسبات مثبت و سازنده با مردم و طبيعت ايجاد كند، مى‌ماند و ادامه مى‌يابد. از اين روست كه فرمان الهى را كه شعيب اعلام كرد ضامن تداوم تمدّن‌