تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٠ - رهنمودهايى از آيات

/ ٣٤٢

همگى امر از آن خداست‌

رهنمودهايى از آيات

در اين بخش از سوره رعد ياد آورى مى‌شود كه هدايت يا ضلالت از خداست آن گاه كه آدمى آن را براى خود بخواهد، و رسالت محمّدى ادامه طبيعى رسالتهاى پيامبران گذشته و مكمّل و نگهبان آنهاست، و سنن الاهى يكى است كه در هر زمانى در ميان امّتها حاكم بوده، و چنان كه اين سنن در ميان آنها حاكم بوده، بر اين امّت محمّد (ص) نيز حاكم است.

از سياق آيات مى‌فهميم كه كفر كافران اساسا به رسالت پيامبر نبود، بلكه به خدا و نيز آنچه از رسالات خدا متفرّع مى‌شود بود. پس بايد پيامبر آن گاه كه او را تكذيب مى‌كنند به خدا توكّل كند، امّا اين كه كافران خواستار نزول آياتى افزون بر آنچه فرود آمده است شدند اجابت نمى‌شود، چرا كه اين امر بر ستيزه و گردن كشى آنان از حق مى‌افزايد، وانگهى آيا آيه‌اى بزرگ‌تر از اين قرآن وجود دارد؟ اگر مقرّر مى‌شد كتابى آن اندازه عظمت مى‌داشت كه به وسيله آن كوه‌ها به حركت در مى‌آمدند و مردگان سخن مى‌گفتند همين قرآن مى‌بود. بزرگ‌ترين دليل عناد ايشان اين است كه بلاها و عذابهاى بسيارى بر پيشينيان و اقوام نزديك آنان رسيد و پند نگرفتند و اگر با درخواست آيات قصد هدايت داشتند آن عذابها سبب هدايت/ ٣٤٣ و پندگيرى آنان مى‌شد. به آن اقوام مهلت داده شد چنان كه به خود آنان مهلت داديم و سرانجام چون كفر را به جاى ايمان برگزيدند، خداوند عقوبت ايشان را به تعجيل انداخت.

در اين آيه اين پرسش شده است كه آيا خداست كه ناظر اعمال نيك و بد