تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٦ - زندگى دنيا در برابر آخرت كالايى فريبنده است

زندگى دنيا در برابر آخرت كالايى فريبنده است‌

[٢٦] اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ- خداوند به هر كه بخواهد رزق فراوان دهد و به هر كه خواهد تنگ گيرد».

خداوند به هر كدام از بندگانش كه بخواهد از راه لطف روزى را فراخ‌تر مى‌كند و يا از راه حكمت بر او تنگ مى‌گيرد. گاهى آدمى طالب دنياست، خدا به او وسعت روزى مى‌دهد چنان كه گفت وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ‌ (آل عمران، ١٤٥).

/ ٣٣٧ بسط روزى از سوى خدا گاهى براى آن است كه وى را به هنگام فريفتگى به دنيا عذاب كند وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلى‌ أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ* فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا وَ لكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ* فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْ‌ءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ‌ (انعام، ٤٢- ٤٤).

امّا نعمتهايى كه خدا به آدمى مى‌دهد، افزون بر آنچه گفته شد، گاهى از باب عذاب است. در حديث آمده

«انّ العبد ليحرم الرّزق لذنب اذنبه»

، و گاهى براى آزمايش است. به هر حال اگر دچار تنگ روزى شدى، از رحمت الاهى نوميد مباش، چنان كه نبايد نعمتها سرمستت كند، چرا كه خدا همه را از تو مى‌گيرد.

از جمله حكمتهاى خدا اين است كه دنيا را براى كافر فراهم مى‌كند تا از حقيقت محروم و از رسالت الاهى دور بماند، و «دنيا» چنان كه در حديث آمده

زندان مؤمن و بهشت كافر است.

وَ فَرِحُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا- به زندگى دنيوى شاد شوند».

«فرح» حالت اشباع نفسانى است چنان كه كودك به محض دستيابى به اسباب بازى كه طالب آن بوده است، از آن سير مى‌شود. برخى از مردم نيز به سبب محدوديّت انديشه به مجرّد رسيدن به نعم دنيوى از آن سير مى‌گردند و اين سيرى آنان را از مسئوليّت باز مى‌گذارد و براى التزام و تعهّد انگيزه‌اى نمى‌يابند.