تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٢ - نشانههايى براى آنان كه مىانديشند

خداوند زمين را چنان آفريده كه آدميان را حركت ندهد بلكه به وسيله كوه‌ها استوارش كرده است. آيا كوه‌ها به وجود مدبّر دلالت نمى‌كند؟! به هنگام ذكر كوه‌ها ناگزير از رودها و چشمه‌ها بايد ياد كرد، چرا كه نهرها از كوه‌ها زاده مى‌شوند، چنان كه در توحيد مفضّل از امام صادق (ع) آمده است

«اى مفضّل، به اين كوه‌هاى انباشته از گل و سنگ بنگر، كه ناآگاهان آنها را زايد و بى‌فايده مى‌دانند، امّا سودهاى فراوانى دارند، از جمله آن كه برف بر آنها مى‌نشيند و در قلّه‌هاى آنها باقى مى‌ماند تا به هنگام نياز مردم آب شود و در چشمه‌هايى/ ٢٩٥ پر آب جارى گردد و رودخانه‌ها تشكيل دهد». [٤] دانشمندان زيست شناسى مى‌گويند: زمين بر شبكه قوى و منظّم از تخته سنگهايى قرار گرفته است كه به يكديگر متّصل و در پوسته درونى و نيز گاهى به صورت برجستگيها و بلنديهاست و اگر اين شبكه در درون و بيرون زمين نمى‌بود، زمين به هنگام گردش دورانى به راست و چپ پخش مى‌شد و شكل معيّنى پيدا نمى‌كرد. از اين رو كوه‌ها و شبكه درونى آنها مانند استخوان بندى براى زمين است كه شكل آن را حفظ مى‌كند.

وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ‌- و از هر ميوه‌اى در آن دو تا قرار داد.» رابطه زمين با كوه‌ها و رابطه چشمه‌ها با كوه‌ها و رابطه رستنيها با چشمه‌ها چيست؟

اينها موجودات گوناگونى هستند كه هر يكى به ديگرى خدمت مى‌كند، آيا اين امر دليل يگانگى آفريننده نيست؟ و موجودات هر قدر مختلف باشند رابطه دقيقى بين عناصر جهان هستى وجود دارد.

نبات خود دليل بزرگى است، زيرا از آن تنها يك جنس خلق نشده، بلكه خدا از هر نوع دو جنس نر و ماده براى ادامه توليد و افزايش آفريده است. آيا اين‌