تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢ - شرح آيات

حكيمى است كه از تباهى باز ميدارد و «نيكى» را مى‌آفريند و به دقايق امور دانا و آگاه است.

از جمله آيات محكمه اينهاست: به ياد آوردن خدا، امر به يك‌دلى در پرستش او، اين كه پيامبر از جانب او بيم دهنده و مژده آور است، و هر گاه كه گناهها و لغزشها و غفلتها آدميان را از درگاه خدا دور كند، بايد از او آمرزش خواهند و به سوى او برگردند تا در دنيا به زندگى سعادتمند برسند و در طلب فضل خدا باشند و چون آدميان گرفتار ضلالت شوند و به راه گمراهى و انحراف روند بيم آن است كه عذاب روز بزرگ (قيامت) دامنگيرشان شود. فردا چون به قدرت الهى از گور برخيزند در پيشگاه خدا از آنان حساب مى‌كشند.

شرح آيات

[١] كلمه‌هاى ثابت نظير همين «الر» چه مفهومى دارند؟ آنها/ ١٢ اشاره‌هايى به حقايق‌اند: حقايق را يادآورى و خردها را بدان توجّه مى‌دهند

«الر كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ‌- الف، لام، را، كتابى است با آياتى استوار و روشن.» قرآن انديشه‌ها نيست، بلكه آياتى است كه مستقيما به حقيقت اشاره مى‌كند تا آدمى در بادى نظر آنها را ببيند. «آية» به معنى نشانه است از مادّه «اوى» به معنى باز گشت به خانه، و گويى «نشانه» است كه تو را به آستانه خود حقيقت مى‌برد، و قرآن همان كتابى است كه تو را به حقايق رهنمون مى‌شود.

آيات قرآن محكم و مفصّل است. محكم است زيرا كه بر پايه حكمت خداست و در كلمات آن خللى نيست و باطل بدان راه ندارد. كلمات به اندازه «حقيقت» است بى آن كه ذرّه‌اى كم يا زياد باشد يا جزئى از قلم افتاده باشد.

قرآن تمام حقيقت را در همه ابعاد آن بيان مى‌دارد، امّا تفصيل آيات محدود ساختن آن حقايق با بيان واجبات و محرّمات فرعى است. قرآن همانند درختى است با ريشه‌هاى استوار و شاخه‌هاى بسيار.