تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١١ - شرح آيات

حال اختلاف در كتاب از آن جا ناشى بود كه در خدايى بودن آن شك كردند.

البته فرصت داده شده نيز دايمى نيست بلكه محدود به پايان آن فرصت و مهلت است كه آن گاه خداوند كارهايشان را كه به آنها مطلع است فاش و به آنها رسيدگى خواهد كرد.

امّا تو اى پيغمبر بايد كه بر حسب فرمان خدا پايدارى كنى و همچنين شما اى مؤمنان بايد استقامت ورزيد/ ١٣٥ و از حدود تجاوز نكنيد، خدا به اعمالتان بيناست.

شرح آيات

[١١٠] خداوند قرآن را فرستاد تا در اختلافى كه دارند داورى كند، آنان در خود قرآن اختلاف كردند و آن را بر خواهشهاى نفسانى خود تطبيق نمودند، زيرا در حقيقت نه به كتاب آسمانى بلكه به خواهشهاى نفس خود ايمان آورده بودند و اگر اين نبود كه دنيا جاى آزمايش است پذيرندگان كتاب را تأييد و پيروان هواى نفس را خوار مى‌كرد.

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَاخْتُلِفَ فِيهِ وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ‌- به موسى كتاب داديم. در آن كتاب اختلاف شد، اگر نه حكمى بود كه از پيش از جانب پروردگارت صادر شده بود.» يعنى در كتاب اختلاف كردند و اگر سخن خدا مبنى بر تأخير عذاب به روز قيامت يا روز پايان مهلت كافران و پيروزى مؤمنان نمى‌بود آنان را كيفر مى‌داد.

لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ‌- ميانشان داورى شده بود.» يعنى به نوع ديگر درباره منكرين حكم مى‌كرد نه آن كه كتابى براى ايشان بفرستد كه آنان را سودمند نيفتد و به سبب طغيان و پيروى از هواى نفس هدايتشان نكند.

وَ إِنَّهُمْ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ مُرِيبٍ‌- كه ايشان در آن كتاب سخت در ترديد بودند.» اختلاف در كتاب دليل شك كردن در آن است.