تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٩ - پس برخى از ايشان بدبخت و برخى خوشبخت هستند

إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ- همانا خداى تو هر چه خواهد كند.» [١٠٨] امّا خوشبختان در بهشت‌اند، ما دام كه زمين و آسمان آن برجاست، ليكن مشيّت خدا فوق همه اينهاست. مى‌توان گفت اراده خدا كه محدود نيست بر اين تعلّق گرفته است كه بهشت را جاودانى كند تا مؤمنان زمان بيشترى براى ماندن در آنجا داشته باشند.

وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ‌- امّا نيكبختان تا آسمانها و زمين باقى است در بهشت جاويدان بمانند مگر آنچه پروردگارت بخواهد.» معنايى را كه براى مشيّت گفتيم، آيه

عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ- عطاى او هيچ منقطع نمى‌شود.» تأييد مى‌كند كه اشاره به عطاى ناگسستنى خدا دارد. شايد مفهوم آيه خلود در بهشت است امّا نه به آن معنى كه تبدّل ذاتى باشد كه در/ ١٣٢ عالم هستى روى مى‌دهد و طبيعت آن از فانى به خالد تحوّل يابد، بلكه بدين معنى كه خدا اراده كرده كه بهشت جاودانى باشد و اللَّه اعلم.

[١٠٩] پافشارى كافران در عقيده باطل خود و نيز عناد آنان در گمراهى ممكن است مؤمن را دچار شك كند كه راه آنان درست است يا تا حدّى حق به جانب ايشان است. خداوند اين شك را مردود مى‌داند و مى‌گويد در بطلان عقيده آنان نبايد ترديد كرد.

فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِمَّا يَعْبُدُ هؤُلاءِ- از آنچه اينان مى‌پرستند در ترديد مباش.» عبادت كافران باطل است و آنان از پدرانشان كه گمراه بوده‌اند تقليد مى‌كنند و چنان كه خداوند آن پدران را با عذاب دنيوى كيفر داد اينان را نيز عذاب خواهد كرد.

ما يَعْبُدُونَ إِلَّا كَما يَعْبُدُ آباؤُهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِنَّا لَمُوَفُّوهُمْ نَصِيبَهُمْ غَيْرَ مَنْقُوصٍ‌- جز بدان گونه كه پدرانشان پيش از اين مى‌پرستيدند، نمى‌پرستند، ما