شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٣٠ - تعريف كردن مناديان قاضى، مفلس را گرد شهر

زَحير: كنايت از تشويش و اضطراب.

ر كُله: كلاه سر، تاج، و در اينجا كنايت از شاخص بودن و رتبت عالى يافتن است، چنان كه نشانه قدرت و مقام پادشاه دارا بودن كلاه و تاج است.

حَيثُ لا صَبرَ: چون صبر نباشد. مأخوذ است از حديث «مَن لا صَبرَ لَهُ لا إيمانَ لَهُ: آن را كه شكيبايى نيست ايمان نيست.» (احاديث مثنوى، ٤٦) و از سخنان امير مؤمنان (ع) است:

«شكيبايى ايمان را چون سر است تن را، و سودى نيست در ايمانى كه با شكيبايى همراه نبود.» (نهج البلاغه، كلمات قصار: ٨٢) خيالهاى خوش موجب آرامش است، و تشويش و اضطراب زاده خيالهاى موحش.

و رفع نگرانى را ايمان سبب است و بردبارى آسان كننده رنج و تعب. آن را كه ايمان باشد شكيبايى است، و شكيبايى موجب غم زدايى.

٢٧٨/ ٢ غزالى نويسد: «رسول گفت كه خداى تعالى گويد هر بنده‌اى را كه بلا فرستاديم و صبر كرد و گله نكرد، اگر عافيتش دهم گوشتى و پوستى از آن بهتر به وى باز دهم و اگر ببرم به رحمت خويش ببرم.» (كيمياى سعادت، ج ٢، ص ٣٥٢)

ب ٦٠٨- ٥٩٩