شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٣٥ - شكايت كردن اهل زندان پيش وكيل قاضى از دست آن مفلس

ب ٦٢٦- ٦٢١ با نمك: كنايت از خوش سخن، كه مطلبى را نيكو تقرير كند.

تَفَحُّص: جست و جو، پرسش.

اعيان: جمع عين: بزرگ با شخصيت. و در اينجا مقصود كسانى هستند كه قاضى در شناخت اشخاص يا اطلاع از عدالت آنان، از ايشان پرسش كند. و در اصطلاح آنان را مزكّيان و مُعَدِّلان گويند.

نمودن: نشان دادن، بيان كردن.

رَمه: جمع، گروه. و مقصود زندانيان‌اند.

مُرده ريگ: ميراثى، موروثى. و در اينجا به معنى وامانده زشت و منفور است.

(سنايى)

٣٥٥٨/ ٥ همچو كافر: اشارتى است به حديث رسيده از رسول اكرم ٦: «الدُّنيا سِجنُ المُؤمِنِ وَ جَنَّةُ الكافِرِ.» (احاديث مثنوى، ص ١١؛ سفينة البحار، ج ١، ص ٦٠٣، از معانى الاخبار صدوق) همچو كافر ...: زندان تو براى من چون بهشت است.

ردّ: راندن، بيرون كردن.

تقصيرى: نادارايى، فقيرى. (نگاه كنيد به: شرح بيت ٥١٥/ ٢) كد: گدايى.

ب ٦٣١- ٦٢٧