سخنرانی - سخنرانی - الصفحة ٤٢٤ - پاسخ به شبهات آقاي قرضاوي ٠٥

بسم الله الرحمن الرحيم

تاریخ : ٠٧ / ٠٩ / ٨٧

استاد حسيني قزويني

بحث ما در جلسات قبل، پيرامون شبهاتي بود كه آقاي قرضاوي، رئيس اتحاديه علماي مسلمين و خطيب جمعه قطر مطرح كرد و اين مسئله باعث ايجاد سر و صدا در كشورهاي اسلامي شد و اخيرا هم در سايت هاي اينترنتي ديديم كه وهابي هاي پاكستان هم اعلام حمايت كردند از سخنان آقاي قرضاوي. در كشورهاي ديگر هم، كساني كه روحيه وهابي دارند و عقده و كينه شيعي دارند، از سخنان او حمايت مي كنند.

برخي دوستان ما در قطر، در حال فراهم كردن مقدماتي هستند تا اگر آقاي قرضاوي بپذيرد، جلسه اي دوستانه با ايشان در آنجا داشته باشيم كه ضبط و پخش شود.

بحث ما در جلسه گذشته به اين رسيد كه آقاي قرضاوي گفته بود: اگر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)، حضرت علي (عليه السلام) را وصي خود قرار داده است، امكان ندارد كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) آن را كتمان كنند و اگر كتمان كنند، خيانت كرده اند و صحابه مقامشان بالاتر از اين است كه در حق پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) خيانت كنند.

در جلسه گذشته، دو سه مورد از مخالفت هاي صحابه در برابر نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) را اشاره كرديم. نكته سومي كه اساسي است، قضيه حديث حوض است. اگر بتوانند از روايات قبلي، با نوعي توجيه و تأويل، جواب بدهند، در برابر حديث حوض جوابي ندارند. شارحين صحيح بخاري و صحيح مسلم، مانند ابن حجر عسقلاني، عيني، قسطلاني و نووي، تلاش كردند كه به نوعي توجيه كنند، ولي هر كسي كه اين توجيهات را بخواند، به ريش اين حضرات مي خندد. بعضي ها صراحت دارند كه اي كاش بخاري و مسلم، حديث حوض را در كتاب خود نياورده بودند، چون اين حديث، براي ما مشكل درست كرده است. حتي برخي از سايت هاي اهل سنت داخل كشور، تلاش كرده اند كه اين حديث را تضعيف كنند يا بگويند كه شيعيان اين حديث را وارد صحاح ما كرده اند. اين هم از آن قضاياي «عذر بدتر از گناه» است.

قبلا هم گفته ام كه اختلاف اساسي ما با اهل سنت، بر سر امامت و عصمت و تحريف قرآن نيست؛ با تجربه ٢٥ ساله خود در اين زمينه، اختلاف اساسي را در صحابه يافته ام. يعني تمام عقائد اهل سنت بر روي صحابه استوار شده است. اگر شما بحث امامت را مطرح كنيد، دليل نمي آورند بر اينكه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم)، حضرت علي (عليه السلام) را وصي قرار نداده است و ادله شما بر اثبات وصايت حضرت علي (عليه السلام) را رد نمي كنند، بلكه مي گويند كسي كه اينچنين عقيده اي داشته باشد، صحابه را متهم به خيانت و كتمان در حق پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي كند.

تقريبا دو سه ماه قبل در شبكه المستقله، سه شب با آقايان وهابيت در مورد شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) مناظره داشتيم. اينها زيرنويس مي كردند بر اينكه، شيعيان، يك دليل ندارند كه عمر و ابوبكر در حق حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) خيانت كرده اند. من ٤ روايت را با بررسي سندي گفتم كه مثلا آقاي طبري اين روايت را در رابطه با هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) آورده و راويانش را شمردم كه مورد توثيق علماي رجال اهل سنت بودند و كتاب انساب الاشراف بلاذري اين روايت را گفته و ... . اين آقايان به جاي اينكه بيايند روي ادله ما مناقشه كنند و بگويند شما كه گفتيد فلان راوي ثقه است، خير، ضعيف است و ... ، آخرين جمله اي كه به ما گفتند اين بود:

إن سيد القزويني يجعل ابا بكر و عمر في قفس الإتهام

يعني چيزي را بالاتر از اين نداشتند. اينها هر كجا كه گير مي كنند، بهترين پناهگاهي كه در آنجا پناهنده مي شوند و بهترين سنگر و خاكريزي كه در آنجا قرار مي گيرند و عليه شيعه كار مي كنند، همين عدالت و قداست و عصمت صحابه است. لذا ما بايد تلاش كنيم تا اين خاكريز و سنگر و عدالت وهمي و اسطوره اي را از بين ببريم و از دست اينها بگيريم.

يكي از بهترين رواياتي كه در مورد حديث حوض است و ضروري است كه متن و آدرس آن را در ذهن بسپاريم، را مي خوانم و توجيه آن را كه در شبكه المستقله گفته اند را با جواب عرض مي كنم. آقاي بخاري از ابوهريره نقل مي كند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي فرمايد:

بينا انا قائم، فإذا زمرة حتي إذا عرفتهم، خرج رجل من بيني و بينهم، فقال: هلم. فقلت: أين؟ قال: إلي النار و الله. قلت: و ما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك علي ادبارهم القهقري. ثم إذا زمرة حتي إذا عرفتهم خرج رجل من بيني و بينهم، فقال: هلم. قلت: أين؟ قال: إلي النار و الله. قلت: ما شأنهم؟ قال: إنهم ارتدوا بعدك علي ادبارهم القهقري، فلا أراه يخلص منهم الا مثل همل النعم.

من، فرداي قيامت در كنار حوض مي آيم و تعدادي از صحابه مي خواهند نزد من بيايند، ولي آنها را از طرف حوض بر مي گردانند به سوي ديگر. گفتم: اينها را كجا مي بريد؟ مي گويند: به خدا قسم! اينها را به سمت آتش جهنم مي بريم. عرضه مي كنم: مگر اينها چه كار كرده اند؟ خطاب مي آيد: درست است كه اصحاب تو هستند، ولي بعد از تو مرتد شدند و بدعت ها گذاشتند و به دوران جاهليت برگشتند. سپس گروه ديگري را اينگونه به سمت آتش مي برند و ... ، و از اينها هيچكس از آتش نجات پيدا نمي كند، مگر به اندازه هَمَل نعم. (چهارپايان بازيگوشي كه معمولا از گله جدا مي شوند و مشغول بازيگوشي هستند و سرگردان مي شوند و اين نشان قِلَّتْ و كمي تعداد آنهاست)

صحيح بخاري، ج٧، ص٢٠٨، ح٦٥٨٧، كتاب الرقاق

نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي فرمايد كه از اين صحابه، جز تعداد اندكي، از آتش جهنم خلاصي نمي يابند. اين حديث به قدري مشهور است كه اگر با هر سني بحث كنيد، از آن خبر دارند. اين روايت دلالت مي كند كه اكثريت صحابه گرفتار آتش جهنم مي شوند. از آقاي قرضاوي و همفكرانش كه مي گويند عقيده شيعه مبني بر وصايت حضرت علي (عليه السلام)، زير سؤال بردن صحابه است، سؤال مي كنيم كه اين حديث حوض كه مي گويد اكثريت صحابه وارد آتش جهنم مي شوند، گناهشان چيست؟ در اينجا صراحت دارد:

إنهم ارتدوا بعدك علي ادبارهم القهقري

همه شان مرتد شدند

در اينجا چند نكته است كه عزيزان بايد دقت كنند.

يك نكته اين است كه در اواسط ماه رمضان در شبكه المستقله، يكي از شيعيان اين حديث را براي آن شبكه خواند و آنها توجيه كردند و اين از جديدترين توجيهات اينها بود و من اولين بار بود كه اين را مي شنيدم. توجيه آنها را با جواب عرض مي كنم:

توجيهشان اين است كه در روايت آمده:

بينا انا قائم، فإذا زمرة

«زمره» يعني يك گروه و طائفه، و وقتي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) از دنيا رفت، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) ١٢٠ هزار صحابه داشت و يك گروهي از آنها را شامل مي شود و شامل همان اصحاب رده مي شود كه ابوبكر با آنها جنگيد. منظور از «زمره»، گروه كوچكي است از صحابه، نه تمام صحابه. در آخر حديث هم كه مي گويد:

فلا أراه يخلص منهم الا مثل همل النعم

از اين گروه، اكثريت وارد آتش جهنم مي شوند و ما هم قبول داريم كه اكثر آن گروهي كه در برابر ابوبكر قيام كردند و مشهور به اصحاب رده هستند، چون در برابر خليفه مسلمين قيام كردند، وارد آتش جهنم مي شوند و شامل همه صحابه نيست. پس اين به درد شيعه نمي خورد كه مي گويد: اكثريت صحابه وارد آتش جهنم مي شوند. اينها مي گويند كه «زمره»، يعني يك گروه ٥ يا ١٠ هزار نفري.

جواب ما اين است:

جواب اول:

در صحيح بخاري، ج٧، ص٤٠ روايتي را مي آورد در رابطه با اينكه «زمره» چقدر است. روايت از ابوهريره است كه مي گويد:

يدخل من أمتي زمرة، هم سبعون ألفا، تضيء وجوههم إذا أتي القمر ليلة البدر

گروهي از أمت من كه آمارشان ٧٠ هزار نفر است، وارد بهشت خواهند شد

در روايت حوض، آمده كه: دو گروه وارد آتش مي شوند × هر گروهي ٧٠ هزار نفر = ١٤٠ هزار نفر

كل صحابه ١٢٠ هزار نفر بيشتر نبوده است. اين روايت از خود صحيح بخاري است. آنها تكيه كلامشان بر كلمه «زمره» بود، لذا ما هم همين كلمه را زير سؤال مي بريم. پس عرب، به ٥ هزار نفر زمره نمي گويد، بلكه واژه وسيعي است كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) در اينجا به هفتاد هزار نفر، «زمرة» اطلاق كرده است.

جواب دوم:

در روايت ديگر صحيح بخاري آمده است:

مردم، پاي منبر رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نشسته اند و بحث صحابه و حوض مطرح مي شود و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) مي گويد:

انا فرطكم علي الحوض و ليرفعن رجال منكم، ثم ليختلجن دوني، فأقول: يا رب! أصحابي! فيقال: انك لا تدري ما أحدثوا بعدك.

من پيشاپيش شما در حوض هستم و بخشي از شما را جدا مي كنند و ... . مي گويم: خدايا! اينها صحابه من هستند! جواب مي آيد: تو نمي داني كه اينها بعد از تو، چه بدعت هايي گذاشتند. آنها را به طرف جهنم مي برند.

صحيح بخاري، ج٧، ص٢٠٦

آيا پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) با امت حرف مي زند؟ يا با مردمي كه پاي صحبتش نشسته اند؟ اين صراحت دارد كه با صحابه خود است.

در روايت ديگر از أنس آمده كه:

ليردن علي ناس من أصحابي الحوض، حتي إذا عرفتهم، اختلجوا دوني، فأقول: أصحابي! فيقول: لا تدري ما أحدثوا بعدك.

تعدادي از صحابه من، كنار من در حوض مي آيند و من آنها را مي شناسم، ... ، و مي گويم: خدايا! اصحاب من! گفته مي شود: تو نمي داني كه اينها بعد از تو، چه بدعت هايي گذاشتند.

صحيح بخاري، ج٧، ص٢٠٧

پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) در كجا به أمت خود گفته است: اصحاب من؟

در روايت ديگر آمده كه:

ليردن علي أقوام أعرفهم و يعرفوني ثم يحال بيني و بينهم

... من آنها را مي شناسم و آنها هم مرا مي شناسند و آنها را به جهنم مي برند.

صحيح بخاري، ج٧، ص٢٠٨

جواب دوم:

در بسياري از روايات حوض آمده كه:

لم يزالوا مرتدين منذ فارقتهم

از آن لحظه اي كه تو از آنها جدا شدي، اينها به ارتداد خود برگشتند.

البته مراد از ارتداد در اينجا، ارتداد از ايمان نيست.

وقتي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) اين حديث را مي گويد، خطاب به صحابه است. إبن أبي مُليكه مي گويد:

يقول اللهم إنا نعوذ بك إن نرجع علي أعقابنا

وقتي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود: «فرداي قيامت، تعدادي از شما وارد آتش مي شويد و از حوض كوثر بهره نمي بريد»، پناه مي بريم به خداي عالم.

اگر مراد پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) صحابه نبود، پس اين دعاي إبن أبي مليكه چه معنايي دارد؟!

منظور از صحابه در حديث حوض، اصحاب پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) است نه كسي ديگر و تمام صحابه را شامل مي شود. اين اعترافي است كه بعضي از صحابه كرده اند.

براء بن عازب از صحابه جليل القدر، نزد آقايان اهل سنت است. ايشان جزء «السابقون الأولون» است، جزء «اصحاب بيعت رضوان و اصحاب بدر» است و هر فضيلتي كه براي صحابه بياوريد، شامل ايشان است.

راوي مي گويد:

عن العلاء بن المسيب عن أبيه، قال: لقيت البراء بن عازب رضي الله عنهما، فقلت: طوبي لك! صحبت النبي صلي الله عليه و سلم! و بايعته تحت الشجرة! فقال: يا ابن أخي! انك لا تدري ما أحدثنا بعده.

براء بن عازب را ملاقات كردم و گفتم: خوشا به حالت! تو صحابه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) بودي و در زير شجره رضوان با پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) بيعت كردي، براء بن عازب گفت: اي برادر زاده ام! تو نمي داني كه ما صحابه، چه بدعت هايي بعد از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) گذاشتيم.

صحيح بخاري، ج٥، ص٦٥