جناب آقاي حسيني قزويني، آيا در كتب أهل سنت، يا كتب صحيح، قضيه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) مطرح شده است؟ نظر آنان درباره اين هجوم چيست؟

استاد حسيني قزويني

در اين مورد، سال گذشته هم اشاره اي داشتيم. من فقط در چند دقيقه، جواب را كامل مي گويم. روايت اول كه با سند صحيح است و قابل مناقشه نيست، از إبن ابي شيبه در كتاب المصنف نقل مي كند:

حدثنا محمد بن بشر نا عبيد الله بن عمر حدثنا زيد بن أسلم عن أبيه أسلم: ... ، فلما خرج عمر جاؤوها، فقالت: تعلمون أن عمر قد جاءني و قد حلف بالله لئن عدتم ليحرقن عليكم البيت و أيم الله ليمضين لما حلف عليه.

خليفه دوم آمد و خطاب به حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) قسم ياد كرد كه اگر اينها براي بيعت بيرون نيايند، دستور مي دهم كه خانه تو را به آتش بكشند.

المصنف، ج٨، ص٥٧٢

اين روايت از نظر سندي، هيچ مشكلي ندارد.

راويانش:

محمد بن بشر

يحيي بن معين مي گويد: ثقه است.

تهذيب الكمال للمزي، ج٢٤، ص٥٣٢

إبن حجر مي گويد:

كان ثقة

تهذيب التهذيب لإبن حجر العسقلاني، ج٩، ص٧٤

عبيد الله بن عمر

يحيي بن معين او را از ثقات مي داند. ابو زرعه و ابو حاتم و نسائي هم مي گويند ثقه است.

تهذيب الكمال للمزي، ج١٩، ص١٢٨

زيد بن أسلم قرشي

ابو زرعه و ابو حاتم و نسائي و إبن خراش مي گويند ثقه است.

تهذيب الكمال للمزي، ج١٠، ص١٧

أسلم قرشي

مزي مي گويد:

ادرك زمان النبي (صلي الله عليه و آله).

برخي كه احتمال ارسال مي دهند، بي اساس است. فرضا مرسل هم باشد، از نظر قواعد رجالي، أهل سنت، مرسلات تابعين را بلا استثناء قبول مي كنند.

هم چنين ابو زرعه و عجلي گفته اند: ثقه است.

تهذيب الكمال للمزي، ج٢، ص٥٣٠

هم چنين روايتي را بلاذري، متوفاي ٢٧٠ هجري آورده:

عن المدائني عن مسلمة بن محارب، عن سليمان التيمي، عن إبن عون: أن أبابكر أرسل عمر إلي علي (عليه السلام) يريده إلي البيعة، فلم يبايع فجاء عمر و معه قبس، فتلقته فاطمة عليها السلام علي الباب، فقالت: يا إبن الخطاب! أتراك محرقا علي بابي؟ قال: نعم

...، خليفه دوم با وسائل آتش سوزي آمد. حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) به عمر گفت: آمدي خانه مرا به آتش بكشي؟ عمر مي گويد: بله.

أنساب الأشراف للبلاذري، ج١، ص٥٨٦

راويانش:

المدائني

اولين راوي است، يحيي بن معين مي گويد: ثقة ثقة ثقة.

سير أعلام النبلاء للذهبي، ج١٠، ص٤٠١

مسلمة بن محارب

دومين راوي است، إبن حبان او را از ثقات شمرده است.

الثقات لإبن حبان، ج٧، ص٤٩٠

سليمان التيمي

سومين راوي است، احمد بن حنبل او را توثيق كرده است.

تهذيب التهذيب لإبن حجر العسقلاني، ج٤، ص١٧٦

عبد الله إبن عون

آخرين راوي است، از صحابه است و قبل از اين كه از دنيا برود، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) را ديد.

الطبقات الكبري لمحمد بن سعد، ج٧، ص١٩٧

هم چنين بخاري در تاريخصغير، جلد ٥، صفحه ١٦٣ ايشان را توثيق كرده است.

روايت سوم را إبن جرير طبري، متوفاي ٣٠٧ نقل كرده است.

راويانش:

محمد بن حميد

يحيي بن معين و ابو زرعه و احمد بن حنبل او را توثيق كرده اند.

تهذيب الكمال للمزي، ج٢٣، ص١٠٠

جرير بن عبد الحميد

محمد بن سعد در طبقاتش او را توثيق كرده است.

تهذيب الكمال للمزي، ج٤، ص٥٤٤

مغيره بن مقسم ضبي

كه مزي، توثيق او را از يحيي بن معين و إبن ابي حاتم و نسائي نقل كرده است.

زياد بن كليب

مزي و إبن حجر توثيقش را نقل كرده اند و نسائي او را توثيق كرده است.

تهذيب الكمال للمزي، ج٩، ص٥٠٦ - تهذيب التهذيب لإبن حجر العسقلاني، ج١، ص٢٠١

چهارمين روايت، روايتي است كه همه بالإتفاق گفته اند صحيح است. شايد بيش از ده ها عالم سني اين روايت را نقل كرده اند:

جناب خليفه اول، آخرين لحظات عمرش گفت:

فوددت أني لم أكن كشفت بيت فاطمة و إن أغلق علي الحرب.

اي كاش خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را باز نمي كردم و مورد هجمه قرار نمي دادم. اگر چه آنجا به عنوان سنگر جنگي بود.

تاريخ طبري، ج٢، ص٦١٩ ـ تاريخ الإسلام للذهبي، ج٢، ص١١٨ ـ تاريخ مدينه دمشق لإبن عساكر، ج٣٠، ص٤١٨ ـ المعجم الكبير للطبراني، ج١، ص٦٢ ـ مجمع الزوائد للهيثمي، ج٥، ص٢٠٣

يكي از راويانش علوان بن داود است كه إبن حبان توثيقش كرده است.

علماي بزرگ أهل سنت اين روايت را كاملا توثيق كرده اند و كسي در تصحيح اين روايت، شبهه اي ندارد.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

برخي مورخين أهل سنت نقل مي كنند كه خليفه دوم با عده اي آمد، يك بار يا سه بار، خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را لفظاً تهديد كردند. برخي يك گام جلوتر آمدند و گفتند كه همراه خودش گرزي از آتش را آورد. برخي ديگر هم گفتند كه به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) هجوم آوردند و درب خانه ايشان را آتش زدند و وارد خانه شدند و حضرت علي (عليه السلام) را با اجبار و اكراه به مسجد بردند.

آيا از علماي أهل سنت كسي را داريم كه به صراحت، هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را بيان كرده باشد.

استاد حسيني قزويني

قبلا هم يك اشاره ضمني داشته ايم كه يكي از علماي بزرگ أهل سنت، به نام ضياء الدين مقدسي است كه از شخصيت هاي برجسته أهل سنت است و آقاي ذهبي مي گويد:

الامام العالم الحافظ الحجه ... و كان المرجوع إليه في هذا الشأن، جبلا ثقة دينا زاهدا ورع عالما بالرجال

امام و دانشمند و حافظ و حجت است. مرجع مباحث رجالي است و ... .

تذكرة الحفاظ ذهبي، ج٤، ص١٤٠٥

صراحت دارد بر اين كه اين روايت صحيح است؛ يعني روايتي را كه ابوبكر گفته:

الأحاديث المختاره، ج١٠، ص٨٨ تا ٩٠

هم چنين جناب فرحان مالكي كه از علماي بزرگ أهل سنت عربستان سعودي است و كتاب هاي زيادي دارد و آدم منصفي است، اين مطلب را مطرح مي كند و مي گويد من قبلا شبهه داشتم كه آيا اين روايت صحيح است يا خير:

حتي وجدت لها اسانيد صحيحة. منها ما اخرجه إبن ابي شيبة في المصنف.

من سندهاي صحيح و محكم براي اين روايت پيدا كرده ام. يكي از آنها روايتي است كه إبن ابي شيبه در مصنف آورده است.

أقول إذاً هي ثابتة باسانيد صحيحة. بل هي ذكري مولمه ....

اين روايت، با سندهاي صحيح ثابت شده است. در حقيقت يك يادبودي درد آور است.

.......... في كتب العقائد، ص٥٢

* * * * * * *

آقاي هدايتي

در مورد شب نامه اي كه قبلا پخش شد و صحبت كرديم، مسئله اي بود كه نوشته بودند قضيه شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، هيچ وقت در تاريخ مطرح نبوده و در سال هاي اخير مطرح شده است. يكي از ادعاهاي بسيار تعجب آور است.

سوال بنده اين است كه آيا از أمير المؤمنين (عليه السلام) يا حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، روايتي در زمينه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و هم چنين در مورد شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، روايتي از اميرالمؤمنين (عليه السلام) يا از ديگر أئمه (عليه السلام) وارد شده است؟

استاد حسيني قزويني

در رابطه با قضيه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و ظلم به ايشان و شهادت ايشان، در روايت أئمه (عليه السلام) مفصل آمده است و هيچ شك و شبهه اي هم براي شيعه نيست. حتي برخي از بزرگان ما، ادعاي اجماع كرده اند.

بهترين شاهد براي اين قضيه، خطبه ٢٠٢نهج البلاغه است كه اميرالمؤمنين (عليه السلام)، خطاب به رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) عرضه داشت:

و ستنبئك ابنتك بتظافر أمتك علي هضمها، فأحفها السؤال و استخبرها الحال.

يا رسول الله! دخترت به تو خبر خواهد داد كه چگونه امت تو جمع شدند بر ظلم و از بين بردن آن حضرت. از او بپرس و خبرها را از او جويا باشد.

جناب آيت الله العظمي خوئي (ره) كه يكي از بهترين شارحان نهج البلاغه است، درمنهاج البراعة، جلد ١٣، صفحه ١٥در معناي: تظافر امتك مي گويد مراد از آن:

فيكون إشارة إلي ما صدر عنهم من كسر ضلعها و اسقاط جنينها.

اشاره است بر اين قضيه كه امت جمع شدند و پهلوي آن حضرت را شكستند و محسنش را سقط كردند.

جمله تظافر امتك را، بزرگان أهل سنت هم نقل كرده اند، مثل استاد عمر رضا در اعلام الميثاق، جلد ٣، صفحه ١٢٢١.

يكي از فضلاي معاصر مصري به نام مأمون غريب در كتاب خلافت علي بن ابيطالب، صفحه ٣٢ نقل كرده است. يكي ديگر از شخصيت هاي برجسته أهل سنت به نام عبد العزيز الشناوي، كتابي دارد به نام طيبات أهل الجنه، صفحه ١٥١ اين روايت را كه در نهج البلاغه آمده، نقل كرده است.

مورد ديگر را شيخ صدوق (ره) در الامالي، صفحه ١٣٤ كه از كتاب هاي معتبر شيعه است و علامه مجلسي (ره) در جلاء العيون، جلد ١، صفحه ١٨٩ در روايت صحيح نقل مي كند كه أمير المؤمنين (عليه السلام) خطاب به خليفه دوم گفت:

و هي النار التي أضرمتموها علي باب داري لتحرقوني و فاطمة بنت رسول الله ( صلي الله عليه و آله ) و إبني الحسن و الحسين و ابنتي زينب و أم كلثوم.

تو بودي كه آتش را روشن كردي بر درب خانه من، تا اين كه مرا و همسرم و فرزندانم را به آتش بسوزاني.

ارشاد القلوب، ج٢، ص٢٨٥ ـ هداية الكبري، ص١٦٣

در رابطه با اين كه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) سخني دارد، آقايان أهل سنت و شيعه، همه اين قضيه را نقل كرده اند كه وقتي حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) مي بيند كه خليفه دوم با آتش درب خانه او آمده، مي گويد:

فقالت فاطمة: يا إبن الخطاب! أتراك محرقا علي بابي؟ قال: نعم

آمده اي درب خانه مرا آتش بزني؟ خليفه دوم مي گويد: بله.

أنساب الأشراف للبلاذري، ج١، ص٥٨٦، طبعة دار المعارف بمصر

هم چنين إبن قتيبه نقل مي كند كه وقتي حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) آن فشارها و ظلم ها را ديد، صدا زد:

فلما سمعت أصواتهم نادت بأعلي صوتها: يا أبت يا رسول الله! ماذا لقينا بعدك من إبن الخطاب و إبن أبي قحافة.

اي پدر، ما از فرزند خطاب و ابي قحافه، چه ستم هايي ديديم.

الإمامه و السياسة لإبن قتيبه الدينوري، تحقيق زيني، ج١، ص٢٠

هم چنين أبو الفداء كه از علماي بزرگ أهل سنت است، در تاريخش، جلد ١، صفحه ١٦٤ اين قضيه را از قول حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) نقل مي كند.

اين كه در روايت طبري و بلاذري و ديگران، جناب خليفه دوم قسم ياد كرده كه اگر حضرت علي (عليه السلام) و كساني كه داخل خانه هستند، براي بيعت نيايند، خانه را به آتش مي كشم. خب، جناب خليفه دوم قسم ياد كرده، از آن طرف هم صحيح بخاري و صحيح مسلم مي گويند كه حضرت علي (عليه السلام) و بني هاشم بيعت نكردند. خليفه دوم يا بايد قسم خودش را شكسته باشد و كفاره بدهد. آقايان أهل سنت يك روايت ضعيفي براي ما بياورند كه خليفه دوم در اين زمينه كفاره داده است. اگر قسمي خورده شده و كفاره داده نشده، اين خودش اشكال دارد و اگر قسم خورده و قسمش انجام شده، ما هيچ شك و شبهه اي در آن نداريم.

هم چنين عبد الفتاح عبد المسعود در مجموعه كامله امام علي بن ابيطالب، جلد ١، صفحه ١٧٩ از قول حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) اين قضيه را نقل كرده است.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

امام حسن (عليه السلام) و امام حسين (عليه السلام) شاهدان عيني ماجرا بودند. هم چنين با استناد به كلام پيامبر (صلي الله عليه و آله)، اين دو بزرگوار، سيد و اشرف همه صحابه بودند.

آيا از اين دو بزرگوار، مطلبي يا نقلي پيرامون قضيه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) داريم يا خير؟

استاد حسيني قزويني

در رابطه با آقا امام حسن (عليه السلام)، روايتي در منابع شيعه و سني داريم. جناب شعبي از علماي بزرگ أهل سنت نقل مي كند كه:

امام حسن (عليه السلام) خطاب به مغيره بن شعبه گفت:

و أنت الذي ضربت فاطمة بنت رسول الله صلي الله عليه و آله حتي أدميتها و ألقت ما في بطنها.

تو همان كسي هستي كه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، دختر رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) را زدي، تا اين كه او را خون آلود كردي و باعث سقط فرزندش شدي.

احتجاج طبرسي، ج١، ص٢٧٨

هم چنين از آقا امام حسين (عليه السلام)، مرحوم كليني (ره) در كافي، جلد ١، صفحه ٤٥٨ و طبري (ره) در دلائل الامامه، صفحه ١٣٨ و شيخ مفيد (ره) در امالي، صفحه ٢٨٢ نقل كرده اند همين قضايا را و آمدن پدرشان به بالاي قبر حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را و بعد اين تعبير را دارند:

فبعين الله تدفن ابنتك سرا و تهضم حقها و تمنع إرثها.

يا رسول الله! در جلوي چشم تو، دخترت شبانه و مخفيانه دفن مي شود و حقش از بين مي رود و ارثش به يغما برده مي شود.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

سند رواياتي كه از أئمه (عليه السلام) وارد شده، از نگاه علم رجال شيعه، اين سندها چگونه مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است؟

استاد حسيني قزويني

در رابطه با اين قضيه، آقايان أهل سنت مي گويند رواياتي كه در كتاب هاي شما آمده، از ديدگاه آنها در رابطه با شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) سند صحيح نداريد و مبتني است بر يك سري مباحث بي اساس. ما مي گوييم رواياتي كه ما داريم، صحيح است و يكي از آنها، محمد بن جرير طبري، روايتي را نقل مي كند در رابطه با شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) در كتاب دلائل الامامة، صفحه ١٣٤:

راويانش محمد بن هارون است كه نجاشي او را توثيق كرده.

رجال نجاشي، ص٧٩

هارون بن موسي بن احمد است كه نجاشي توثيق كرده.

رجال نجاشي، ص٤٣٩

محمد بن حمام بن سعيد است كه نجاشي توثيقش كرده.

رجال نجاشي، ص٣٧٩

احمد بن محمد خالد برقي است كه مورد وثوق نجاشي است.

رجال نجاشي، ص٧٦

احمد بن محمد بن عيسي قمي است و از شخصيت هاي با ارزش شيعه است كه نجاشي توثيق كرده.

رجال نجاشي، ص٢٣٥

عبدالله بن سنان است كه مورد وثوق نجاشي است.

رجال نجاشي، ص٢١٤

عبد الله بن مسكان و أبو بصير اسدي هستند كه از اصحاب اجماع اند و مورد وثوق.

ما بهترين و اساسي ترين كتاب رجالمان، كتاب رجال نجاشي است كه تمام اين راويان را توثيق كرده، بدون هيچ شبهه اي در وثاقت آنها.

مرحوم ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي (ره) هم وقتي به اين روايت مي رسد، مي گويد:

عن دلائل الامامه في السند المعتبر عن الصادق

صراط النجاة، ج٣، ص٤٤١

روايت اين است:

حدثني أبو الحسين محمد بن هارون بن موسي التلعكبري، قال: حدثني أبي، قال: حدثني أبو علي محمد بن همام بن سهيل (رضي الله عنه)، قال: روي أحمد إبن محمد بن البرقي، عن أحمد بن محمد الأشعري القمي، عن عبد الرحمن بن أبي نجران، عن عبد الله بن سنان، عن إبن مسكان، عن أبي بصير، عن أبي عبد الله جعفر بن محمد (عليه السلام)، قال: ... و قبضت في جمادي الآخرة يوم الثلاثاء لثلاث خلون منه، سنة إحدي عشرة من الهجرة. و كان سبب وفاتها أن قنفذا مولي عمر، لكزها بنعل السيف بأمره، فأسقطت محسنا و مرضت من ذلك مرضا شديدا، و لم تدع أحدا ممن آذاها يدخل عليها. ... ، ثم قالت لهما: ما سمعتما النبي (صلي الله عليه و آله) يقول: "فاطمة بضعة مني، فمن آذاها فقد آذاني، و من آذاني فقد آذي الله"؟ قالا: بلي. قالت: فوالله، لقد آذيتماني. قال: فخرجا من عندها و هي ساخطة عليهما.

روايت دوم، روايتي است كه كليني (ره) در كافي آورده است:

محمد بن يحيي، عن العمركي بن علي، عن علي بن جعفر أخيه، أبي الحسن عليه السلام قال: إن فاطمة عليها السلام صديقة شهيدة.

الكافي للكليني، ج١، ص٤٥٨

حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) هم صديقه است و هم شهيده.

راويانش:

محمد بن يحيي عطار قمي است كه مورد وثوق است.

رجال نجاشي، ص٣٥٣

العمركي بن علي از شخصيت هاي برجسته شيعه است.

رجال نجاشي، ص٣٠٣

علي بن جعفر، برادر امام كاظم (عليه السلام) و از شخصيت هاي برجسته بزرگوار و جليل القدر و ثقه است.

فهرست شيخ طوسي، ص١٥٩

و روايات متعددي از امام زمان (عليه السلام) داريم در مورد شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) در دلائل الامامهطبري، صفحه ٤٠١ كه سندش صحيح است.

هم چنين از آقا امام رضا (عليه السلام) در شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) روايت داريم كه مرحوم سيد بن طاووس در مهج الدعوات، صفحه ٢٥٧ و كفعمي در مصباح، صفحه ٥٥٤ و مسند امام رضا(عليه السلام)، جلد ٢، صفحه ٦٥ آورده اند و سندش از ديدگاه ما صحيح است.

هم چنين عبارتي كه از آقا امام عسكري (عليه السلام) آمده است در العقد النضيد و الدر الفريد محمد بن حسن قمي، صفحه ٦٣كه از ديدگاه ما صحيح است.

از تك تك أئمه (عليه السلام) ما روايت صحيح داريم. اگر يك روايت صحيح هم داشته باشيم، همين كافي است براي ملاك عمل فقهاء ما.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

آيا در بين فقهاي بزرگ شيعه مطلبي را داريم كه هم بيانگر مذهب اماميه باشد و هم صراحتا بيانگر مظلوميت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) باشد؟

استاد حسيني قزويني

اگر يك روضه خوان و يك عالم و مداح و مولف بخواهد حرفي بزند، شايد بگويند كه نظر او، نظر شيعه نباشد. اگر كسي بخواهد نظر شيعه را بداند، بايد مراجعه كند به نظر فقهاي بزرگ شيعه كه در طول تاريخ جزء نامداران بودند و نظرات آنان بيانگر نظر شيعه است. مثلا مرحوم شيخ طوسي (ره) كه از او به شيخ الطائفه تعبير مي شود، نظر او بيانگر مذهب شيعه است و متوفاي ٤٦٠ هجري است. او مي گويد:

و المشهور الذي لا خلاف فيه بين الشيعة: أن عمر ضرب علي بطنها حتي أسقطت فسمي السقط (محسنا). و الرواية بذلك مشهورة عندهم. و ليس لاحد ان ينكر الرواية بذلك و رواية الشيعة مستفيضة به لا يختلفون في ذلك.

مشهوري كه هيچ اختلافي بين شيعيان در آن نيست، اين است كه:

خليفه دوم بر شكم حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) زد و فرزند او سقط شد و آن فرزند سقط شده را محسن ناميدند. روايات در اين زمينه، نزد شيعه مشهور است. علماء أهل سنت هم در اين زمينه رواياتي را نقل مي كنند. در اين زمينه، شيعه، روايات مستفيضه اي دارد و اختلافي ندارند.

تلخيص الشافي طوسي، ج٣ ص١٥٦

مرحوم شيخ مفيد (ره) كه نظراتش بيانگر نظرات شيعه است، در كتاب الاختصاص، صفحه ١٨٥، قضيه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و سقط محسن را آورده است. هم چنين در صفحه ٣٤٤ آورده است.

شيخ مفيد (ره) در كتاب فقهي خود به نام المقنعه، صفحه ٤٥٩ كه فتاواي خودش را آورده است، در باب زيارت حضرت صديقه طاهره (سلام الله عليها) آورده است كه اينطور بگوييد:

وقتي كه كنار قبر حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) آمديد بگوييد:

فإذا أردت زيارتها فتوجه إلي القبلة في الروضة، و قل: السلام عليك ... ، السلام عليك أيتها البتول الشهيدة الطاهرة.

هم چنين از بزرگان ديگر، مثل شيخ محمد حسين كاشف الغطاء (ره) در كتاب جنة المأوي آورده است. مرحوم مظفر (ره) در دلائل الصدق، در اوائلجلد ١ آورده است. مرحوم شيخ جواد آقا ملكي تبريزي (ره) هم در كتاب صراط النجاه، جلد ٣، صفحه ٤٤١ مي گويد كه ما دو سند معتبر از امام كاظم (عليه السلام) و امام صادق (عليه السلام) در شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) داريم. آيت الله فاضل لنكراني (ره) هم مي گويد اولين شهيده راه پر افتخار راه امامت و ولايت، حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) بوده است. اين بيانيه را در ١٨/٠٥/١٣٨١ آورده است.

هم چنين آيت الله مكارم شيرازي كه بنده در مورخ ٠٨/٠٤/١٣٨٧ در شبكه المستقله بحث داشتم، ايشان گفت كه اين عبارت را از قول من در آنجا بخوانيد كه عقيده شيعه درباره حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) اين است:

إن مسئلة الإعتقاد بمظلومية الزهراء، هي مسئلة ثابتة بطرق صحيحة في كتب الذي ... عليها و ليست هي قضية مستحدثة، بل ثابتة منذ قرون و ...

مسئله مظلوميت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، مسئله است ثابت از روايات صحيح و اين قضيه شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، قضيه جديدي نيست و در طول قرن هاي گذشته اين مسئله ثابت بوده است و مردم و شيعيان و علماء، هر سال در ايام شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، عزاداري مي كنند.

حالا اگر فرصت شود مي گويم كه اين نظريه كه در شبنامه مطرح شده مبني بر اينكه:

اين قضيه شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، چند سالي است كه مطرح شده و قبلا نبوده است.

نشان گر بي اطلاعي و جهل اين آقايان است به تاريخ شيعه. بله، مجلس شوراي اسلامي در سال ١٣٧٨هجري، آمدند روز شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را تعطيل رسمي اعلام كردند. مجلس شوراي اسلامي نگفتند كه شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) ثابت است يا نه، بلكه اين كه امروز تعطيل رسمي دولت باشد يا نباشد، اين را مطرح كردند. و گرنه اين قضيه ارتباط به قضيه شهادت حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) ندارد.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

يك سوالي كه بينندگان در چند روز پيش مطرح كردند و ربطي به موضوع بحث امروز ندارد اين است كه آيا در مورد شهادت شخص پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) مدركي در ذهنتان است؟ اين سوال قبلا هم مطرح بوده است. اين سوال را به صورت مختصر و فشرده پاسخ دهيد كه آيا پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) به صورت مرگ طبيعي از دنيا رفته است يا اين كه شهيد شده است؟ طبق مدارك موثقي كه از معصومين به دست ما رسيده كه ما هيچ كدام جز با شهادت يا مسموميت از دنيا نمي رويم، اين را پاسخ دهيد.

استاد حسيني قزويني

در اين رابطه كه آيا رواياتي داريم كه آقا رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) شهيد شده اند يا نه، در خود صحيح بخاري و ديگر كتاب هاي معتبر أهل سنت آمده است كه رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) بر اثر زهري كه توسط يك يهودي به او داده شد، مسموم شد و از دنيا رفتند. حالا آيا مسموميت آن حضرت، مربوط به قضيه خيبر باشد يا قبل از شهادت حضرت باشد، يك بحث ديگري است. حديثي هم در صحيح بخاري و صحيح مسلم است كه همسران پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) به زور، دارو به حلقوم آن حضرت ريختند، اين را ما به صورت سوال مطرح كرديم و انتظار داشتيم كه عزيزان و بزرگان أهل سنت به ما جواب بدهند و حدود يكسال است كه از سوال ما گذشته و يك نفر هم جواب نداده است. اين كه رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) شهيد شده اند، ما هيچ شبهه اي نداريم به استناد اين دو حديثي كه گفتيم و گفتيد. إن شاء الله در سر فرصت، مداركش را عرض خواهيم كرد.

* * * * * * *

آقاي هدايتي

زدن و مورد ضرب و شتم قراردادن يك زن عادي، آن هم در آن زمان و در يك جامعه عربي، دور از مردانگي عربي است، چه رسد به ضرب و شتم و زدن دختر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله)!. در اين زمينه توضيحات شما را مي شنويم.

استاد حسيني قزويني

يكي از شبهاتي كه در شبكه المستقله بحث داشتيم، اين بود آنها مي خواستند بگويند كه قضيه هجوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) و شكستن پهلوي ايشان و سيلي خوردن او، برخلاف غيرت عربي است. عرب، زدن زن را براي خودش ننگ و عار مي داند، تا چه رسد به اين كه دختر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) را بزند. اين خلاف رسم و عادت عربي است. بنابراين آنچه كه شيعه نقل كرده و در كتاب هاي أهل سنت آمده، خلاف است.

در اينجا، ما جواب هاي متعددي داريم و من تلاش مي كنيم كه چند جواب را عرض كنيم و بعدا به مناسبتي كه پيش خواهد آمد، إن شاء الله مفصل عرض خواهيم كرد.

اين آقايان كه مي گويند عرب، زدن زن را براي خودش، عيب و ننگ مي داند، آيا اين آقايان، اين آيات قرآن را خوانده اند كه مي گويد:

وَ إِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثَي ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ

سوره نحل/آيه٥٨

اگر به اينها بشارت مي دادند بر اين كه همسر شما دختر به دنيا آورده، اين را مايه ننگ مي دانستند.

يا در ذيل آيه شريفه كه مي گويد:

وَ إِذَا الْمَوْءُودَةُ سُئِلَتْ * بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ

سوره تكوير/آيه٩ـ٨

تمام مفسران أهل سنت، بالاتفاق آورده اند كه يكي از عادت عرب در عصر ظهور اسلام اين بود كه فرزندان خود را از ترس فقر، زنده زنده دفن مي كردند.

تفسير القرطبي، ج١٩، ص٢٣٢ ـ تفسير الطبري، ج٣٠، ص٩١ ـ تفسير إبن كثير، ج٢، ص١٨٦

يكي از صحابه خدمت پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) رسيد و عرض كرد كه من قبل از اسلام، ١٣ (يا ١٧) دخترم را زنده زنده دفن كردم ... .

اينها كاملا مشخص است و اينها نمي توانند بگويند كه عرب چنين و چنان بوده و غيرت داشته كه زن را نزنند و ... .

از آن طرف هم از آقايان سوال مي كنيم كه وقتي آقا رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) به مدينه هجرت كردند و زينب دختر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) كه از مكه مي آمد، در وسط راه يكي از عرب ها به نام هبار بن الأسود آمد و او را مورد حمله قرار داد و او را از شتر انداخت و فرزندش سقط گرديد و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) هم خون آن عرب را مباح كرد، آيا او عرب نبود؟!!!

المستدرك علي الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج٢، ص٢٠١ ـ تاريخ الصغير للبخاري، ج١، ص٣٤ ـ تاريخ الإسلام للذهبي، ج٢، ص١٢١ـ مجمع الزوائد للهيثمي، ج٩، ٢١٢

همه اين قضيه را نقل كرده اند.

يك دختر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) آنجا در وسط راه و يك دختر ديگر هم اين گونه در منزل خود.

البته إبن ابي الحديد از استادش نقل مي كند پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) كه نسبت به هبار بن اسود اينچنين كرد و كسي كه او را از شتر انداخت و فرزندش سقط شد، خون او را هدر كرد، اگر زنده بود و مي ديد كه فرزندش حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را زدند و فرزند او سقط شده، با مهاجمين چه رفتاري مي كرد؟

هم چنين قضيه زدن فرزندان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) در كربلاء، آيا اينها عرب بودند، يا از ايران و چين و هند و آلمان و آفريقا رفته بودند كربلاء و فرزندان پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) را سر بريدند و أهل بيت و زنان و دختران پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) را كتك زدند، آيا اينها عرب نبودند؟ اين قضيه كاملا روشن و واضح است.

مضافا اين كه ما قصد جسارت و اهانت به مقدسات أهل سنت را نداريم؛ ولي در كتاب هاي معتبر أهل سنت آمده بر اين كه خليفه دوم موارد متعددي را نسبت به زنان انجام داد و مورد ضرب و شتم قرار داد؛ چه در دوران خلافتش و چه قبل از آن. در صحيح بخاري،جلد ٣، صفحه ٩١مي گويد:

و قد اخرج عمر اخت ابي بكر حين ناحت.

وقتي ابي بكر از دنيار رفت، عايشه براي او مراسم عزاداري و نوحه سرائي تشكيل داد. خليفه دوم آمد و گفت: كه اينها چه مي كنند؟ گفتند: براي ابوبكر عزاداري مي كنند. دستور داد كه ام فروه، خواهر ابوبكر را بيرون آوردند و با شلاق او را مورد ضرب و شتم قرار داد.

إبن حجر عسقلاني در كتاب فتح الباري شرح صحيح البخاري، جلد ٥، صفحه ٥٤ در ، در ذيل همين عبارت كوتاه بخاري مي گويد:

وصله إبن سعد في الطبقات بإسناد صحيح من طريق الزهري عن سعيد بن المسيب، قال: لما توفي أبو بكر، أقامت عائشة عليه النوح، فبلغ عمر، فنهاهن، فأبين، فقال لهشام بن الوليد: أخرج إلي بيت أبي قحافة، يعني ام فروة، فعلاها بالدرة ضربات، فتفرق النوائح حين سمعن بذلك.

وقتي ابوبكر از دنيا رفت، عايشه براي او مراسم عزاداري تشكيل داد. عمر شنيد اين را و نهي كرد از اين عزاداري. آنها مخالفت كردند و عزاداري كردند. عمر به هشام بن وليد دستور دارد كه برود خانه ابي قحافه و ام فروه را بيرون بياورد. چند ضربه شلاق به او زد و زنان نوحه سرا و عزادار، با ديدن اين صحنه متفرق شدند.

الطبقات الكبري لمحمد بن سعد، ج٣، ص٢٠٩ ـ تاريخ الطبري، ج٢، ص٦١٤ ـ المصنف لعبد الرزاق، ج٣، ص٥٧٤ ـ عمده القاري شرح صحيح البخاري للعيني، ج١٢، ص٢٥٩

هم چنين بعد از مرگ خالد، زنان خالد براي او عزا گرفته بودند. خليفه دوم آمد:

فجعل يخرجهن عليه و هو يضربهن بالدرة، فسقط خمار امرأة منهن، فقالوا: يا أمير المؤمنين! خمارها، فقال: دعوها و لا حرمة لها، حرمة لها.

زنان را از مجلس عزاداري بيرون آورد و همه را با شلاق زد. حتي روسري يكي از زن ها افتاد. گفتند: يا اميرالمؤمنين! روسري او افتاد. گفت: رها كنيد او را؛ او احترامي ندارد.

المصنف لعبد الرزاق، ج٣، ص٥٧٧

موارد متعددي از جناب خليفه دوم نقل كرده اند كه حتي بعضي از اينها، خيلي صلاح نيست كه نقل كنيم.

مسئله جالبي در اينجا است كه آقايان مي گويند زدن زن براي عرب، ننگ و عار بود، تا چه رسد به اين كه خليفه دوم بيايد و حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) را بزند، اين است كه از اين آقايان سوال داريم و إن شاء الله به اين سوال ما جواب بدهند:

اين روايت كه در صحاح سته آمده، مثل مسند احمد و سنن إبن ماجه و حاكم نيشابوري هم مي گويد روايت صحيح است:

از اشعث بن قيس نقل مي كند:

عن الأشعث بن قيس أنه قال: ضفت عمر ليلة. فلما كان في جوف الليل قام إلي امرأته يضربها فحجزت بينهما. فلما آوي إلي فراشه قال لي: يا أشعث! احفظ عني شيئا سمعته من رسول الله صلي الله عليه و سلم. لا يسأل الرجل فيم يضرب امرأته، ... .

يك شب مهمان خليفه دوم بودم. نيمه شب بود خليفه دوم بلند شد و همسرش را كتك زد و رفتم واسطه شدم بين آنها كه اين زن را از دست خليفه دوم نجات دهم. خليفه دوم وقتي رفت دوباره بخوابد، مرا صدا كرد و گفت: اي اشعث! روايتي را كه از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) شنيدم، گوش كن. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) فرمود: اگر يك مردي زنش را كتك بزند، كسي حق سوال ندارد.

اميدواريم كه عزيزان جواب بدهند و نگويند كه فلاني هر روايتي را مي خواند. اين روايت را علماي بزرگ أهل سنت نقل كرده اند و حاكم نيشابوري مي گويد:

هذا حديث صحيح الاسناد.

المستدرك علي الصحيحين للحاكم النيشابوري، ج٤، ص١٧٥ ـ سنن إبن ماجه، ج١، ص٦٣٩ ـ مسند احمد، ج١، ص٢٠ ـ السنن الكبري للبيهقي، ج٧، ص٣٠٥ ـ تفسير إبن كثير، ج١، ص٥٠٤

آيا واقعا اين را از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) نقل مي كند؟ آيا زدن همسر، حق مسلم مرد است و كسي حق اعتراض ندارد؟ اگر ما اين را امروز بياييم در جهان پر آشوب نقل بكنيم، آيا اين مردم، خصوصا خانم ها، به اسلام بدبين نمي شوند؟ نمي گويند كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله)، پيامبر ضرب و شتم و خشونت نسبت به حقوق زنان بوده است؟

پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) كه قرآن يكي از افتخارات او را اين مي داند:

وَ إِنَّكَ لَعَلي خُلُقٍ عَظِيمٍ

سوره قلم/آيه٤

يا:

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ

سوره آل عمران/آيه١٥٩

اين آقايان كه مي گويند زدن زن برخلاف غيرت عرب است، ما از اين روايات زياد داريم. اگر روزي اين آقايان خواستند از ما نقطه ضعف بگيرند، من بيش از ٥٠ روايت سندهاي معتبر دارم از برخورد عرب ها با زنان، بويژه خليفه دوم. اينها رواياتي است كه در منابع معتبر أهل سنت آمده است.

* * * * * * *

سوالات بينندگان

سوال

اگر خداوند قادر بر همه چيز است و رحمان و رحيم است و مي تواند همه را هدايت كند، چرا بيشتر گمراه كرد و قفل بر دهان و ختم بر چشم گوش آنها زده است؟

جواب

در مورد آيه:

خَتَمَ اللَّهُ عَلَي قُلُوبِهِمْ وَ عَلَي سَمْعِهِمْ وَ عَلَي أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

سوره بقره/آيه٧

اين عزيزمان بايد آيات متعدد را در نظر بگيرد و بعدا قضاوت كند. خداوند پيامبراني را مي فرستد براي هدايت مردم:

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَ إِمَّا كَفُورًا

سوره إنسان/آيه٣

تمام انبياء مبعوث شدند براي همه مردم، نه براي عده اي. اين مردم هستند كه با انتخاب راه هدايت، به طرف خداوند حركت مي كنند و خداوند هم وعده داده كه:

وَ الَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا

سوره عنكبوت/آيه٦٩

هر كس در مسير ما قرار بگيرد، ما هم از دست او مي گيريم و راه هاي هدايت را به سوي او باز مي كنيم و امدادهاي غيبي را به او مي رسانيم و ... .

از آن طرف هم، كساني كه راه گمراهي را بروند، خداوند با آنان هم اتمام حجت كرده است. وقتي آنها به اتمام حجت الهي اهميت نمي دهند و از ياد خداوند غفلت مي كنند و با پيامبران مبارزه مي كنند و با اين كه يقين دارند اشتباه است، راه كفر را مي روند و انكار مي كنند آيات الهي را:

وَ جَحَدُوا بِهَا وَ اسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَ عُلُوًّا

سوره نمل/آيه١٤

اينها:

وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَي

سوره طه/آيه١٢٤

كساني كه از ذكر خداوند غافل مي شوند، ما براي آنها زندگي سختي قرار مي دهيم و روز قيامت آنها را كور محشور مي كنيم.

اينهايي كه زياد گناه و به حرف پيامبران گوش نمي دهند، به مرحله اي مي رسند كه:

سوره بقره/آيه٧

در اثر گناهان زياد، خداوند پرده بر روي قلب اينها مي كشد و راه هدايت براي آنها براي هميشه بسته مي شود.

* * * * * * *

سوال

چرا مي گوييد كه دو عالم، فداي جان امام حسين (عليه السلام)؟ شما اختيار جان خود را داريد نه ديگران را.

جواب

من با توجه به اين نكته اين را مي گويم كه اگر تمام جهانيان در اختيار من باشد، همه اينها را فداي خاك پاي آقا حضرت ولي عصر (ارواحنا لتراب مقدمه الفداه) مي كنيم. من و جهانيان فداي حضرت سيد الشهداء (عليه السلام). اين را من از قول خودم مي گويم كه اگر جهانيان در اختيار من بودند، همه را فداي خاك زير پاي امام حسين (عليه السلام) و امام زمان (عليه السلام) مي كردم. ما به مردم جهان نمي گوييم كه شما بياييد فدا شويد. معتقديم كه اگر جهانيان امام حسين (عليه السلام) را بشناسند، همان نظري را دارند كه ما داريم. اگر اينها اظهار علاقه نمي كنند، بخاطر جهل آنها است.

* * * * * * *

سوال

نظريه إبن تيميه در مورد حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) چيست؟

جواب

خود إبن تيميه صراحت دارد بر اين كه خليفه اول و خليفه دوم به خانه حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) وارد شدند و إبن تيميه اين را توجيه مي كند كه ورود آنها بخاطر اين بود كه ببينند حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) از بيت المال چيزي را در خانه نگه داشته است يا نه؛ تا آن را مصادره كنند و در اختيار مردم قرار بدهند. إبن تيميه تعبير ركيكي نسبت به حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها) دارد، در منهاج السنه، جلد ٤، صفحه ٢٤٥ صراحتا مي گويد:

و في فاطمه شعبة من النفاق.

در حضرت فاطمه زهراء (سلام الله عليها)، شعبه اي از نفاق بوده است.

فاطمه اي كه آيه تطهير، به طهارتش شهادت داده است. در آيه مباهله، تنها زن شايسته اثبات نبوت پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) است. رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) او را پاره تن خود و سيده نساء أهل الجنه مي داند. ولي آقاي إبن تيميه، ايدئولوژيك و نظريه پرداز وهابيت، آن جمله ركيك را در مورد او مي گويد. به طوري كه آقاي سقاف، از علماي بزرگ أهل سنت اردن، وقتي به اين عبارت إبن تيميه مي رسد، مي گويد:

ابن تيميه ناصبي عدو لعلي.

ناصبي و دشمن حضرت علي (عليه السلام) است.

كتاب التنبيه، ص٧

* * * * * * *

سوال

آيا درست است كه دختر حضرت علي (عليه السلام)، أم كلثوم، زن خليفه دوم شد يا خير؟ كه بعد از مرگ او، به همسري فرزندان جعفر طيار درآمد؟

جواب

ما قبلا مفصل صحبت كرديم كه قضيه درست است يا نه. اما اين كه فرزندي از او داشت يا نه؟ با توجه به روايتي كه در منابع شيعه و أهل سنت آمده، معتقديم كه اگر اين صورت گرفته، خليفه دوم با أم كلثوم ازدواج رسمي نداشته است و وقتي خليفه دوم از دنيا رفت، حضرت علي (عليه السلام) آمد و أم كلثوم را در حالي كه باكره بود، به خانه خود برد.

در كتاب المجدي في أنساب الطالبيين عمري، از نوبختي نقل مي كند. زرقاني مالكي در شرح مباحث لدنيين، جلد ٧، صفحه ٩ نقل مي كند. هم چنين طبري وقتي اسم اولاد عمر را نقل مي كند، چيزي در اين زمينه ندارد. فقط نام أم كلثوم بنت جرول را مي آورد.

اما اين كه همسر فرزندان جعفر شد، از دروغ هاي شاخ دار تاريخ است. إبن سعد در طبقات خود دارد: بعد از اين كه عمر از دنيا رفت، أم كلثوم با عون بن جعفر ازدواج كرد. بعد با برادرش محمد ازدواج كرد. بعد با برادرش عبدالله ازدواج كرد.

الطبقات الكبري لمحمد بن سعد، ج٨، ص٤٦٣

همه بدانيد كه فرزندان جعفر طيار، عون و محمد، حدود ٦ سال قبل از قتل خليفه دوم، در جنگ شوشتر شهيد شدند. تمام منابع أهل سنت اين قضيه را آورده اند.

الإستيعاب لإبن عبد البرّ، ج٣، ص١٢٤٧ ـ أسد الغابة في معرفة الصحابة لإبن الأثير، ج٤، ص١٥٧ ـ الإصابة في تمييز الصحابة لإبن حجر العسقلاني، ج٣، ص٤٤

همه آورده اند كه فرزندان جعفر، در سال ١٦ يا ١٧ هجري، در جنگ شوشتر به شهادت رسيده اند. مگر اين كه بگوييم بعد از قتل عمر، اينها زنده شدند و با أم كلثوم ازدواج كردند. از اين خنده آورتر اين است كه مي گويند أم كلثوم بعد از قتل محمد، با برادر محمد، عبدالله، شوهر زينب (سلام الله عليها) ازدواج كرده است. اين آقايان بايد معين مي كردند كه عبدالله كه آمد با أم كلثوم ازدواج كرد، حضرت زينب (سلام الله عليها) را هم داشت، يعني دو تا خواهر را با هم گرفت؛ يا نه، حضرت زينب (سلام الله عليها) را طلاق داد و أم كلثوم را گرفت يا بعد از رحلت حضرت زينب (سلام الله عليها) با أم كلثوم ازدواج كرد. اي كاش اين مسائل را روشن مي كردند.

* * * * * * *

سوال (آقاي مراد زهي)

بحث نوشاندن شربت به پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) است در بيماري ايشان. مذكور است كه در آن جلسه تعداد زيادي از جمله أزواج ايشان و عموي ايشان عباس هم حضور داشتند. اين كه أزواج پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) او را مسموم كنند، مگر ممكن است در جمع چند نفري و با حضور عموي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله)، به او شربت مسموم بخورانند. چنين برداشتي خارج از عقل و منطق است. اين كه شما گفتيد نمي شود كه اثر زهر بعد از چند سال نمايان شود و مسموم شود، علم خلاف اين را ثابت كرده و مي بينيد كه اثرات بمباران هيروشيما و بمب هاي سمي عراق هنوز هم باقي است.

جواب آقاي هدايتي: سم چيزي است كه انسان مي خورد و سريعا اثر مي گذارد. شما نمونه دومي را بياوريد كه اثرش را چند سال بعد گذاشته باشد. تا ما قبول كنيم كه سمي كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) در روز خيبر خوردند، اثرش را چهار سال بعد گذاشته است.

جواب آقاي حسيني قزويني

اين عبارت حديث اللدود را آقاي بخاري در صحيح بخاري در قسمت ديات و باب قصاص آورده و مي گويد:

عن عائشة رضي الله عنها قالت لددنا النبي صلي الله عليه وسلم في مرضه فقال لا تلدوني فقلنا كراهية المريض للدواء فلما أفاق قال لا يبق أحد منكم الا لد غير العباس فإنه لم يشهدكم.

وقتي به پيامبر (صلي الله عليه و سلم) اشاره كردند كه به تو دارو مي دهيم، پيامبر (صلي الله عليه و سلم) فرمود: به من دارو ندهيد. دارو به پيامبر (صلي الله عليه و سلم) دادند و او از هوش رفت. وقتي به هوش آمد، تمام كساني را كه در خانه بودند، غير از عباس كه هنگام خوراندن دارو در خانه نبود و شاهد قضيه نبود، همه را قصاص كرد.

صحيح البخاري، ج٨، ص٤٠، كتاب الديات

آيا امر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله)، دلالت بر وجوب دارد يا خير؟ در حالي كه آيه قرآن مي گويد: «وَ مَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَي (نجم/٣)» چرا پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) همه را قصاص كرد؟ اگر كار آنها درست بود، چرا همه آنها را قصاص كرد؟ اين را جواب دهيد.

جواب آقاي مراد زهي

كلمه غير، استثناء است و عباس از آن مجموعه مستثناء شده است. اين استثناء زماني درست است كه عباس حضور داشته باشد و پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) بخاطر محبتي كه به عباس داشتند او را استثناء كردند و معني ندارد كه عباس در خارج از منزل باشد و بقيه كه برخلاف دستور پيامبر آن شربت را خوراندند، قصاص شدند و عباس قصاص نشد. مطلب ديگر اين كه «وَ مَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَي (نجم/٣)»مربوط به احكام شرعي است و هر گفته و امر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) كه واجب نيست. گاهي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) پيشنهاد مي كردند و درخواست مي كردند و برخي هم عمل نمي كردند و احكام شريعت نبود. قرآن مي گويد:«قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ (كهف/١١٠)» من مانند شما بشر و انسان هستم و از مقتضيات و طبايع بشري برخوردار هستم. آن حالت بيماري هم همين گونه بود. آن أزواج هم بخاطر دلسوزي به بيمار، آن دارو را خوراندند. زندگي چندين ساله أزواج پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) با او، خودش دليل بر آن است كه آنها دلسوزي داشتند و قصد بدي نداشتند و نبايد اين گونه كه شما مي گوييد مطرح كرد.

جواب آقاي حسيني قزويني

در قضيه لدود كه به زور در گلوي پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) دارو ريختند:

اولا: خلاف دستور پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) بود. ما اگر بياييم امر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) را امر إباحه اي بگيريم، خلاف ظاهر است. در علم اصول، آقايان گفته اند كه اصل اوليه در اوامر، وجوب است. اقوال علماي أهل سنت را در حديث قرطاس، مفصل آورده ايم. مگر اين كه ما قرينه اي بر اباحه داشته باشيم. مضافا اينكه، پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) اگر امرش اباحه اي بود، چرا آنها را قصاص كرد؟ اگر اينها واقعا هدف شان از ريختن دارو به حلقوم پاك رسول اكرم (صلي الله عليه و آله)، مثلا دلسوزي بود، بايد پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) از آنها تشكر مي كرد. حال آنكه دستور داد تمام اينها را بخوابانيد و در گلوي شان همان دارويي را كه به من دادند را بريزيد.

ثانيا: پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله):

وَ مَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَي* إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَي

سوره نجم/آيه٤ـ٣

بود. تمام بزرگان أهل سنت در اين زمينه اتفاق نظر دارند بر اين كه پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) فرمود:

فوالذي نفسي بيده ما خرج من فيه الا حق.

قسم به خدايي كه جان من در دست اوست، از دهان من جز حق بيرون نمي آيد.

مسند احمد، ج٢، ص١٦٢ ـ تهذيب الكمال مزي، ج٣١، ص٣٢ ـ جامع بيان العلم، ج١، ص٧١ ـ سنن ابي داود، ج٢، ص١٧٦ ـ مستدرك حاكم، ج١، ص١٠٦ ـ مصنف إبن ابي شيبه، ج٦، ص٢٢٩

بزرگان أهل سنت مانند فخر رازي و ديگران، اتفاق نظر دارند بر اين كه اين آيه، نشان گر اين است كه تمام گفتار پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله)، چه مربوط به سيره و اخلاق او و چه مربوط به گفتار و قرآن و سنت باشد، از زبان او چيزي خلاف حق خارج نمي شود.

* * * * * * *

سوال

شنيده ام كه آقاي عمر به يكي از سربازان خودش كه با يك خانم مسيحي ازدواج كرده بود، دستور داد تا او را طلاق دهد، و گرنه او را مي كشد. آيا اين درست است؟

جواب

اين مطلب سند درست و حسابي ندارد. البته مانند و مشابه اين، در مورد خليفه دوم نقل شده است از أهل سنت. مانند اين كه روزي عمر يك خانمي را احضار كرد. آن خانم هم موقع آمدن، از ترس عمر، فرزند خود را سقط كرد.

مصنف عبد الرزاق، ج٩، ص٤٥٨ ـ كنزالعمال متقي هندي، ج٥، ص٨٤

حتي فقهاي أهل سنت هم طبق اين فتوا داده اند كه اگر يك حاكم اسلامي، يك خانمي را احضار كند و آن خانم از ترس، بچه اش را سقط كند، آيا ديه اش بر عهده حاكم است يا خير؟

المغني لإبن قدامه، ج٩، ص٥٧٩ ـ المجموع للنووي، ج١٩، ص١١

هم چنين عبد الرزاق، استاد بخاري در المصنف نقل مي كند كه روزي خليفه دوم رد مي شد و ديد كه بوي خوشي از ناحيه زنان مي آيد. گفت اگر بدانم چه كسي بوي خوش استعمال كرده است، او را مورد ضرب و شتم قرار مي دهم.

فبلغني أن المرأة التي كانت تطيبت بالت في ثيابها من الفرق (الخوف)

المصنف لعبد الرزاق، ج٤، ص٣٧٤

آن زن هم از ترس آقاي عمر لباسش را خيس كرد.

اينها مباحثي است كه موجود است و آقايان هم مدعي نيستند كه خلفاء معصوم هستند. برخي از مباحث كه مطرح مي شود و درست نيست، به صلاح نيست.

* * * * * * *

سوال:

شنيده ام كه جناب عمر دختر خود را قبل از اسلام زنده به گور كرده است. آيا صحت دارد؟

جواب

اين مطلب را شنيده ام كه وقتي عمر وارد محضر پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) شد، ديد يك دختري روي زانوي اوست. به او گفت كه اگر اسلام چند سال زودتر ظهور كرده بود، ما صاحب دختران بيشتري بوديم. اشاره بر اين كه اين قضيه در گذشته عام البلوي بوده است. حالا اين كه آيا خود خليفه دوم هم اينكار را كرده است يا نه؟ بنده خودم تاكنون هيچ مطلبي را در اين زمينه نديده ام. اگر مطلبي را آقايان ديده اند، اعلام كنند تا بررسي سندي شود.

* * * * * * *

سوال

زمزمه هايي در تخريب قبر أبو لؤلؤ در كاشان است كه شنيده شده برخي مراجع هم تائيد كرده اند اين مسئله را. آيا اين حقيقت دارد؟ چرا شما در برابر اين امر سكوت كرده ايد؟

جواب

آقاي هدايتي: بنده قبلا هم گفته ام كه بر فرض هم اگر آنجا قبر أبو لؤلؤ معروف هم نباشد، به عنوان آثار باستاني بايد حفظ شود و نبايد تخريب شود.

آقاي حسيني قزويني: تائيدي كه از سوي مراجع باشد، من تابحال نشنيده ام. اما از عزيزان بيننده تقاضا دارم كه مباحث اساسي و شبهاتي كه الان در جهان عليه شيعه مطرح مي شود و عقائد برخي جوانان را متزلزل مي كند، آن مباحث كلان را جواب بدهيم و به مسائل جزئي نپردازيم. ما تابع رأي مراجع عظام تقليد هستيم و اگر دستور دادند كه اين قبر تخريب شود، بايد انجام شود و ما تابع هستيم. تاكنون در اين زمينه بنده هيچ عكس العملي نشنيده ام از مراجع؛ نفيا يا اثباتا.

* * * * * * *

«««و السلام عليكم و رحمة الله و بركاته»»»