سخنرانی - سخنرانی - الصفحة ١٧٢ - رويكرد جديد در بحث ولايت – سه سوال از بينندگان وپاسخ به سوال آنها

تاريخ :٩٢/٠٥/٠٣

مجري:

چرا ما بايد از مذهب خود تحقيق كنيم و اينكه علل تحقيق از محضر قرآن و سنت چيست؟

استاد قزويني:

اين بخش خيلي مفصل است و من فقط به صورت اجمالي و فهرست وار وارد مي شوم كه قبلا هم ما اين ها را به تفصيل مطرح كرده بوديم.

دستور قرآن بر انتخاب مذهب صحيح

در سوره ي زمر آيه ي ١٧-١٨ آمده است:

فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ

بشارت بده به آن بندگان من كه قول هاي مختلف را مي شنوند و بهترين قول را از مذاهب مختلف انتخاب مي كنند، تحقيق مي كنند و بهترين مذهب را انتخاب مي كنند.

راغب اصفهاني از علماي اهل سنت است كه در مفردات راغب مي گويد:

تحقيق مي كنند از مذاهب و از اقوال مختلف و هر قولي كه از شبهات به دور است آن را انتخاب مي كنند.

همين تعبير را هم مرحوم طبرسي از علماي شيعه دارد.

فخر الدين الرازي هم مي گويد:

بهترين راه براي تصحيح مذهب و دين دو راه است يكي اين كه انسان دنبال دليل و بينه بر صحت مذهب خودش باشد و اين هم با مطالعه و بررسي از مذاهب مختلف است.

راه دوم هم اين است كه ادله ي يك مذهب را انسان به عقل خودش عرضه كند و هر مذهبي كه رهاورد آن با عقل و منطق صحيح بود آن را انتخاب بكند.

و همچنين ابن تيميه حراني مي گويد:

اگر انساني از يك قولي و از يك مذهبي به مذهب حق برود اين پسنديده است، بر خلاف اينكه انسان اصرار داشته باشد، بر يك گفتاري كه هيچ دليلي ندارد.

و قطعا انتقال از يك قولي به يك قول ديگر و از مذهبي به مذهب ديگر به خاطر هوا و هوس مذموم است.

باز در فتاواي كبري مي گويد:

كه انسان همواره دنبال علم و ايمان است اگر چناچه در يك جايي انسان براي خودش روشن شد و علم آمد كه يك نظريه صحيح و به حق است انسان نبايد هيچ ترسي داشته باشد.

پس قرآن به ما دستور مي دهد كه از مذهب و دين مان تحقيق كنيم و هر ديني كه با واقعيت و قرآن و سنت تطبيق كند او را بپذيريم.

نكته ي دوم اين كه:

مذمت تحقيق كوركورانه و تعصب باطل

در اين جا هم عزيزان ملاحظه كنند كه در قرآن مي گويد:

وقتي به كفار و مشركين مي گويند بياييد و سخن خدا را قبول كنيد، مي گويند:

آيا ما بياييم دستورات پدران مان را، دين پدران مان را، مذهب پدران مان را رها كنيم و دين شما را انتخاب كنيم؟

ببينيد قرآن خيلي واضح و روشن مي گويد كه اين هم شامل شيعه و هم شامل سني مي شود.

اگر شيعه بيايد بگويد چون پدرانم و اجدادم مذهب شيعه داشتند من هم مي گويم مذهب شيعه اين ارزشي ندارد، بايد برود تحقيق و بررسي كند كه آيا مذهب شيعه حق است يا غير شيعه.

اينكه چون پدران ما، اجداد ما، علماي ما اين طور مي گويند من هم از آن ها تقليد مي كنم اين هيچ ارزشي ندارد بلكه خود انسان بايد تحقيق و بررسي كند چرا كه در اصول تقليد نيست.

قرآن مي گويد:اگر پدران شما ديوانه بودند، عقل نداشتند و به خاطر بي عقلي يك نظر و ديني را پذيرفته بودند شما هم بايد همان را بپذيريد.

در سوره احزاب مي گويد :

آن دسته اي كه تحقيق نمي كنند و سخنان پدران شان ، سخنان بزرگان شان، سخنان علماي شان، سخنان حاكم و سلطان شان را چشم بسته مي پذيرند، فرداي قيامت مي گويند:

رَبَّنَا إِنَّا أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَاءَنَا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا

سوره احزاب آيه ٦٧

خدايا بزرگان و علماي ما گفتند ما هم پذيرفتيم.

آنها ما را گمراه كردند.

فرداي قيامت وقتي گرفتار آتش جهنم مي شود مي بيني ابن تيميه هم در يك گوشه اي گرفتار است و مي گويد:

خدايا اين ها مرا گرفتار كردند، من گمراه نبودم خدايا به اين كساني كه ما را گمراه كردند دو برابر عذاب بده.

خداي عالم مي گويد:

هم به گمراه كنندگان و هم گمراه شوندگان هر دو را دو برابر عذاب مي دهيم.

گمراه كنندگان روشن است، گمراه شدگان هم نرفته اند تحقيق و بررسي كنند.

اگر اين آقايان از ابن تيميه بت نساخته بودند و شيخ الاسلام درست نكرده بودند و پشت سرش هورا نمي گفتند قطعا ابن تيميه از اين كار دست بر مي داشت.

ابن عابدين مي گويد:

ليس علي الانسان التزام مذهب معين

حاشية رد المحتار، ابن عابدين، ج ١، ص ٨١

لازم نيست كه انسان بگويد من فلان مذهب را انتخاب مي كنم.

يا شما ببينيد ابو حنيفه مي گويد:

من يقين ندارم كه همه ي گفتارم حق است بلكه شايد همه باطل باشد.

وقتي ابو حنيفه خودش مي گويد:

من نسبت به فتوايي كه مي دهم نه تنها قطع به حقانيت آن ندارم بلكه باطل هم است.

آن وقت ما بياييم بعد از هزار و سيصد سال بگوييم چون ابو حنيفه اين طوري گفته ما هم مي گوييم اين طوري است.

مالك بن انس مي گويد:

من هم بشري هستم كه هم خطا مي كنم، هم كار خوب انجام مي دهم، هر حرفي كه مي زنم برويد تحقيق كنيد و اگر موافق قرآن و سنت بود بپذيريد.

آقاي شافعي مي گويد:

لا تقلدني في كل ما أقول

حجة الله البالغة، ج ١، ص ٣٣٢

هر چي مي گوييم از ما تقليد نكن.

احمد بن حنبل كه خداي كوچك وهابي ها است مي گويد: از ما تقليد نكن.

لا تقلدوني ولا تقلدوا مالكا ولا الشافعي ولاالثوري

مجموع الفتاوي، ج ٢٠، ص ٢١١ و ٢١٢

نه از من ، نه ازمالك، نه از شافعي، نه از اوزاعي، نه از ثوري از هيچ كدام تقليد نكن.

ببينيد اين ها از كتاب سنت تحقيق كردند، شما هم برو از آن جا تحقيق كن.

آقاي تيميه خداي بزرگ وهابي ها مي گويد:

واجب نيست بر هر مسلماني برود از يك فردي تقليد كند.