سخنرانی - سخنرانی - الصفحة ١٤٨ - وقايعي كه موجب اختلاف در اسلام شد = جيش اسامه و حديث قرطاس و رحلت رسول خدا(ص)

مجري:

بسم الله الرحمن الرحيم

سلام و عرض ادب دارم خدمت همه بينندگان عزيز. از اينكه برنامه ما را انتخاب كرده ايد ممنون هستيم. ما در محضر حضرت استاد آيت الله دكتر حسيني قزويني هستيم. سلام و عرض ادب دارم خدمت استاد عزيز.

استاد حسيني قزويني:

بسم الله الرحمن الرحيم

سلام عليكم و رحمة الله و بركاته، بنده هم خدمت همه بينندگان عزيز و گرامي سلام عرض مي كنم .

مجري:

خيلي ممنون از اين فرصتي كه به ما و بينندگان عزيز داديد. تقريبا مباحث محرم را پشت سر گذاشتيم تا آنجايي كه مجال بود ما سوالات را از حضرت استاد پرسيديم و پاسخش را هم شما عزيزان شنيديد. چون ايام رحلت جانگداز پيامبر گرامي اسلام است مجبور هستيم اتفاقات ناگواري كه بعد از رحلت پيامبر گرامي اسلام پيش آمد، مثل قضيه سقيفه، قضيه جيش اسامه و اتفاقاتي كه بحث امامت خيلي در آن مطرح است را بررسي كنيم تا انشاءالله براي عزيزان بيننده خيلي از مسائل روشن شود. يكي از اساسي ترين قضايا كه قرآن و سنت هم خيلي به آن تأكيد دارد قضيه وحدت اسلامي است.

در قرآن هست كه شما با هم باشيد و اگر اين كار را نكنيد و متفرق بشويد ابهت شما از بين مي رود. وحدت اسلامي يكي از ضروريات اسلام است و ما ١٤٠٠ سال است در كنار اهل سنت بوديم و هر جا تفرقه اي بوده آنجا ضربه خورده ايم و هم شيعه و هم سني متضرر شدند. من خواهش مي كنم از حضرتعالي دقايقي پيرامون اين موضوع صحبت كنيد.

استاد حسيني قزويني:

ايام، ايامي است متعلق به نبي گرامي و قبل از رحلت جانسوز و يا شهادت جانگداز آن بزرگوار اتفاقاتي افتاده است كه قلب مقدسش را به رنج آورده است. و همچنين بعد از رحلت جانگداز آن حضرت اتفاقات ديگري افتاد كه قطعا موجب اذيت نبي مكرم و اذيت دخت گراميش صديقه طاهره سلام الله عليه، امير المومنين، حسن و حسين را فراهم كرده و لذا ما به حول و قوه الهي و با كمك از آقا ولي عصر ارواحنا فداه وارد اين بحث مي شويم.

البته ما بارها به بينندگان عزيز قول داده بوديم كه بحث اختلاف در عصر نبي مكرم مطرح بشود. دوستان مخصوصا از خارج كشور بارها زنگ زدند و ايميل كردند كه مسائلي مانند جيش اسامه و لعنت نبي مكرم و حديث قرطاس حلاجي شود. ما هم انشاءالله تمام مطالب مربوط به حديث قرطاس را به حول و قوه الهي بطور مبسوط بيان مي كنيم. اما در اينكه مسئله وحدت از ضروريات قرآني و اسلامي است هيچ شك و شبهه اي نيست. هر كس منكر وحدت ميان امت اسلامي باشد در حقيقت منكر قرآن است خداي عالم در سوره آل عمران آيه ١٠٣، ديگر دستوري است،

واعتصموا بحبل الله جميعا ولا تفرقوا واذكروا نعمة الله عليكم إذ كنتم أعداء فألف بين قلوبكم فأصبحتم بنعمته إخوانا وكنتم علي شفا حفرة من النار فأنقذكم منها كذلك يبين الله لكم آياته لعلكم تهتدون.

همگي به ريسمان خدا چنگ بزنيد. همه در صف واحد قرار بگيريد. متفرق نشويد و اختلاف ميان خودتان ايجاد نكنيد. به ياد بياوريد كه شما مسلمانها دشمن يكديگر بوديد. به بركت اسلام الفت ميان شما برقرار شد. آن عداوتها و كينه ها همه از بين رفت. با نعمت اسلام شما برادر يكديگر شديد.

جالب اين است كه بينندگان عزيز توجه كنند در اين آيه شريفه،

إذ كنتم أعداء.

عداوت ميان شما مسلمانها حاكم بود و به بركت اسلام اخوت جايگزين شد.

آقاي طبري از مفسران نامي اهل سنت در تفسيرش ج ٤ ص ٤٦ ذيل تفسير آيه ١٠٣ مي نويسد اين آيه كه مي گويد:

إذ كنتم أعداء.

عداوت در ميان شما حاكم بود.

اشاره است به دشمني سختي كه بين قبيله اوس و خزرج در مدينه بوده، در زمان جاهليت حتي مي گويد :

أنها تطاولت بينهم عشرين و مئه سنة.

اين دشمني ١٢٠ سال ميان اوس و خزرج حاكم بوده.

يعني ١٢٠ سال اينها پدركشي ، برادركشي و اختلاف داشتند. و همچنين جناب سيوطي متوفي ٩١٠ در تفسيرش ج ٢ ص ٦٢ در ذيل همين آيه مي گويد: عداوتي كه ميان اوس و خزرج بود جزء عداوتهاي بي نظير تاريخ است. چراكه ١٢٠ سال ميان دو قبيله برادركشي ، پدركشي ، همسايه كشي ، عداوت و كينه بوده است و خداي عالم

إن الله عزوجل أطفأ ذلك بالإسلام. و ألف بينهم برسوله محمد صلي الله عليه و آله.

اين آتش جنگ و عداوت را به بركت اسلام خاموش كرد. با پيغمبرش نبي مكرم الفت ميان اوس و خزرج برقرار كرد.

همچنين در تفسير فتح القدير شوكاني ج ١ ص ٣٦٩، تفسير روح المعاني آقاي آلوسي ج ٤ ص ١٩، اين مطلب آمده است. لذا ما مي بينيم نبي گرامي روي مسئله وحدت كه يك هديه الهي بود خيلي حساس بودند به مجرد اينكه احساس مي كرد در يك جا آتش اختلاف و فتنه شعله ور شده است شخصا حضور پيدا مي كرد و اين شعله اختلاف و فتنه را خاموش مي كرد. وقتيكه ميان اوس و خزرج الفت ايجاد شد براي يهوديها قابل تحمل نبود، اينها دنبال فرصتي بودند كه اين آتش اختلاف را شعله ور كنند. نقل مي كنند فردي بود در ميان يهوديها به نام شاس بن قيس، يهوديها او را تحريك كردند -حالا براي تحريكش يا پول دادند و يا كار ديگري كردند- كه بيايد به خزرجيها بگويد ببينيد اوسي ها پدر شما را كشتند، برادر شما را كشتند، پسر شما را كشتند، نزد خزرجيها هم مي رفت و از اوسي ها بدگويي مي كرد. اين باعث شد كه آتش اختلاف بين اينها شعله ور شد و اينها هم شروع كردن شمشير كشيدن و صف آرايي كردن، به مجرد اينكه پيغمبر اكرم با خبر شد شخصا با تعدادي از مهاجرين و انصار آمدند فرمودند:

يا معشر المسلمين الله الله أبدعوي الجاهليه و أنا بين أظهركم بعد إذ هداكم الي الإسلام و أكرمكم به.

شما را به خدا آيا آن ادعاها و شعارهاي جاهليت را سر مي دهيد درحاليكه من هنوز در ميان شما هستم؟! ...

بعد اينها متوجه شدند كه يهوديها باعث اين اختلاف شده بودند و مي خواستند كشت و كشتار دوباره بين اين دو قبيله آغاز شود.

فألقوا السلاح من أيديهم ، وبكوا ، وعانق الرجال من الأوس والخزرج بعضهم بعضا

شمشيرها را بر زمين انداختند و يكديگر را در آغوش گرفتند و بوسيدند.

اين روايت در تفسير درّ المنثور آقاي سيوطي ج ٢ ص ٥٧، تفسير فتح القدير شوكاني ج ١ ص ٣٦٨، تفسير ابن جرير طبري، ج ٤ ص ٣٢ و ٣٣، و اسد الغابه آقاي ابن اثير جزري ج ١ ص ١٤٩ مطرح شده است.

اين قضيه براي يك ميليارد و ششصد ميليون مسلمانِ روي كره زمين پيام دارد.

دشمنان اسلام به شيعه و سني و حتي وهابي، كاري ندارند. آنها از اسلام مي ترسند، از نشر فرهنگ قرآن مي ترسند. لذا بايد يك مقداري حواسمان جمع بشود در تمام لايه هاي جمعيت و سطوح مردم حواسمان جمع بشود، شاس بن قيسها را بشناسيم. اين شبكه هاي وهابي كه امروز شعار تفرقه بين مسلمانها سر مي دهند پول مي گيرند براي اين كه تفرقه ايجاد كنند، پول مي گيرند تا به طرف مخالف فحش بدهند و اهانت كنند را بشناسيم.

البته فراموش نكنيم كه خداي عالم در قرآن مي فرمايد: اي پيغمبر! بگو

يا أهل الكتاب تعالوا إلي كلمة سواء بيننا و بينكم ألا نعبد إلا الله

و لا نشرك به شيئا.

بياييد با هم وحدت بر قرار كنيم جز خداي واحد نپرستيم براي خدا شريك قائل نشويم.

اين شعار و نداي قرآن است، حتي ميان مسيحيت و يهود مي گويد بياييد با هم وحدت برقرار كنيم ولي بعضي از سران دولتها كه معلوم نيست مسيحي هستند يا يهودي، نه حضرت مسيح برايشان مهم است و نه حضرت موسي، حتي اگر حضرت مسيح يا حضرت موسي هم بيايند و به اينها بگويند از اين فتنه گري و جنگ افروزي دست برداريد، يقين داريم به حرف حضرت مسيح يا حضرت موسي هم گوش نمي دهند! حساب جنگ افروزان، حساب فتنه گران، با حساب خود آن برادران مسيحي و يهودي ما كه تابع آيين مسيح و حضرت موسي هستند متفاوت است.

من بارها گفته ام در خود عراق با همان سلاحي كه در فلوجه سنيها را كشتند، در شهرك شهيد صدر شيعه را كشتند، در افغانستان از همان بمبهايي كه در مزار شريف بر سر شيعه ها ريختند، از همان بمبها در كابل بر سنيها ريختند. براي اينها هيچ فرقي نمي كند . اينها دنبال اين هستند كه به آن اهداف شومشان برسند، اموال و ذخائر اسلامي را به غارت ببرند و منطقه را مستعمره قرار بدهند. ولي متأسفانه ما مي بينيم در اين اواخر بعضي از كساني كه دم از اسلام و قرآن مي زنند و خود را ناشر اسلام ناب محمدي صلي الله عليه و آله و سلم مي دانند چگونه دارند براي دشمنان اسلام سواري مي دهند و توطئه هاي آنها را بدون هيچ توجهي پياده مي كنند.

مجري:

واقعا همينطور است. حال سوال من اين است كه اساسي ترين اختلافي كه ميان امت اسلامي اتفاق افتاد و باعث شد اينطور امت اسلامي فرقه فرقه بشوند كدام مسئله و با چه انگيزه اي بوده است؟

استاد حسيني قزويني:

سوال خوبي است. من تقاضا دارم برادران عزيز اهل سنت كه پاي گيرنده ها هستند به حرفهاي ما خوب توجه كنند، من نمي خواهم اين اولين اختلافي كه ميان امت اسلامي افتاد را از منابع شيعه عرض كنم. سراغ كتاب كافي و بحار و مستدرك و وسائل نمي روم بلكه من مي خواهم از يكي از استوانه هاي علمي اهل سنت جناب آقاي آمدي نقل كنم از عضد الدين ايجي و استوانه هاي كلامي آنها برداريم اين مباحث را مطرح كنيم. جناب آمدي در شرح مواقف ج٨، ص٣٧٦ بنا به نقل عضدالدين ايجي مي گويد: در زمان پيغمبر اكرم ميان امت اسلامي وحدت بوده، اگر اختلافي هم مي شد با حضور نبي مكرم اين اختلاف از بين مي رفت و ولي اولين اختلافي كه واقعا جانسوز است و اثراتش ماند و بعد از نبي مكرم هم آن آتش اختلاف در ميان مسلمانها تأثير گذاشت يكي از آنها ماجراي جيش اسامه بود، كه نبي مكرم صلي الله عليه و آله و سلم با توجه به اينكه از حمله روم به كيان اسلامي احساس خطر مي كرد، به اسامة بن زيد دستور داد يك سپاهي تهيه كند و به طرف جبهه برود و براي جنگ با روم مجهز بشود.

در آنجا اختلاف افتاد و بعضيها گفتند برويم و بعضيها گفتند نرويم. بعضيها گفتند اسامه سن كمي دارد. بعضيها گفتند بايد ديگري فرمانده باشد. اين اولين اختلافي بود كه ميان امت اسلامي ايجاد شد و اثراتش براي بعد از رحلت نبي مكرم هم ماند. قضيه ديگر قضيه حديث قرطاس است. پيغمبر اكرم فرمود قلم و كاغذي بياوريد چيزي بنويسم كه هرگز گمراه نشويد. يعني شايد يكي از اساسي ترين مباحثي كه پيغمبر مي خواست بنويسد و جلوي گمراهي مسلمانها را تا ابد بگيرند. حضرت مي خواست بيمه نامه هدايت را بنويسد ولي متأسفانه اينها نگذاشتند. سومين اختلاف خانمان سوز ميان مسلمانها -بنا به نقل جناب آمدي- بعد از رحلت نبي مكرم اختلاف افتاد كه اصلا پيغمبر مي ميرد يا پيغمبر نمي ميرد؟! كه خليفه دوم شمشيري به دست گرفت و گفت:

من قال إن محمدا قد مات قد علوته بسيفي!

المواقف، ج٣، ص٦٥٠

اگر هر كس بگويد پيغمبر مرده است گردنش را مي زنم!

اختلاف ديگر اينكه پيغمبر را كجا دفن كنيم؟ بعد قضيه سقيفه و اختلاف اساسي كه تا به امروز يك اختلاف خانمانسوز است اتفاق افتاده است قضيه امامت است. به تعبير شهرستاني در تاريخ اسلام در هيچ امري به اندازه امر امامت شمشيركشي و آدمكشي نشده است. حالا اينها را انشاءالله ما يكي يكي براي دوستان مطرح مي كنيم . نبي مكرم صلي الله عليه و آله و سلم به اسامه دستور داد سپاهي را مجهز كند و برود. ولي مردم شروع كردند به اعتراض كردن! با اينكه در داخل اين سپاه وجوه مهاجرين و انصار بودند و حتي ابو بكر و ديگران هم در اين سپاه بودند.

ولي وقتي كه اعتراض شد به اين قضايا اين در حقيقت موجب رنجش قلب مقدس نبي مكرم شد. آقايان مي توانند مراجعه كنند طبقات كبري ابن سعد متوفي ٢٣٠ ج ٢ ص ١٩٠، و همچنين سيره حلبي ج ٣ ص ٢٢٧، بر مبناي نرم افزار مكتبه اهل بيت.

مجري:

خيلي ممنون. از اين قضايايي كه حضرتعالي فرموديد تقريبا دو تاي آنها در زمان حضور پيامبر گرامي اسلام است مثل حديث قرطاس و قضيه جيش اسامه و دو تاي آنها هم بعد از رحلت پيامبر گرامي اسلام است. اما در ماجراي جيش اسامه برخورد پيامبر گرامي اسلام با متخلفين چگونه بود؟

استاد حسيني قزويني:

در سيره حلبي ج ٣ ص ٢٠٧ ، طبقات ابن سعد ج ٢ ص ١٩٠ و عمدة القاري از بدرالدين عيني ج ١٨ ص ٧٧ و كتابهايي ديگر آمده است: وقتي به پيغمبر اكرم خبر رسيد كه افرادي از دستور ايشان مبني بر حضور در لشكر اسامه تخلف كرده اند آن حضرت

غضب شديدا.

به شدت غضبناك شد.

و از منزل بيرون آمدند درحاليكه پارچه اي را بر سر مباركشان بسته بودند و حوله اي هم بر دوش مباركشان انداخته بودند. بالاي منبر رفتند و شروع كردند خطبه خواندن و فرمودند: مردم من شنيدم كه بعضي از شما در رابطه با فرماندهي اسامه از سوي من اعتراض داريد؟

لقد طعنتم في إمارتي أباه من قبله وأيم الله إن كان لخليقا بالإمارة وإن ابنه من بعده لخليق للإمارة

همين شما آن روزي كه من پدرش زيد را فرمانده سپاه كردم همان زمان هم اعتراض كرديد. به خدا سوگند پدرش شايسته فرماندهي بود. فرزند او هم اسامه بعد از او شايستگي دارد براي فرماندهي.