پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

١. وَ كَفى‌ بِربِّكَ هادِياً وَ نَصيْراً: «همين بس كه پروردگارت هادى و ياور (تو) باشد» [١]

٢. وَ انَّ اللَّهَ لادِ الَّذْينَ آمَنذوا الَى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ‌: «به سوى صراط مستقيم هدايت مى كند» [٢]

توضيح و پيام‌

واژه «هادى» از ماده «هدايت» در اصل به معناى دلالت و راهنمائى توأم با لطف است، و «هديّه» را نيز به همين جهت هديّه ناميده‌اند، اين سخنى است كه راغب در مفردات آورده، ولى در مقائيس اللّغه دو معنا براى آن ذكر شده:

راهنمائى كردن و هديّه فرستادن، هرچند گفته اول كه هر دو معنا را به يك ريشه باز مى‌گرداند مناسب‌تر به نظر مى‌رسد.

در لغت عرب به روز نيز هادى گفته مى‌شود، چون مايه هدايت مردم است، و هاديه به عصا مى‌گويند كه نابينايان را رهبرى مى‌كند، حيواناتى كه در پيشاپيش گلّه حركت مى‌كنند هوادى نام دارند، و به گردن اسب‌ها نيز هوادى اطلاق مى‌شود.

به شترانى كه به عنوان قربانى به سوى خانه خدا مى‌آورند هدْى (بر وزن سعى) گفته مى‌شود، چرا كه هديه‌هاى مؤمنان به خانه خدا است. [٣]

[١]. سوره فرقان، آيه ٣١.

[٢]. سوره حج، آيه ٥٤- واژه «هادى» (كه در بعضى از حالات «هاد» گفته مى‌شود) ده بار در قرآن مجيد ذكر شده كه تنها دوبار به عنوان توصيف پروردگار آمده است.

[٣]. كتاب العين- مفردات راغب- مقائيس اللغه- تاج العروس- لسان العرب- مجمع البحرين (ماده هدى).