پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٦ - صفات فعل

است» [١]

٦. ... وَ هُوَ اللَّطيْفُ الْخَبيْرُ: «او بخشنده (نعمت ها) و با خبر از دقايق امور و آگاه (از همه چيز) است». [٢]

٧. ... انَّهُ كانَ بِى حَفِيّاً: «او همواره نسبت به من مهربان بوده است» [٣]

توضيح و پيام‌

مفهوم واژه‌هاى «رحمان» و «رحيم» در جلد اول اين تفسير، مشروحاً مورد بررسى قرار گرفته، و نيازى به تكرار نيست، همين اندازه در اينجا مى‌گوئيم كه هر دو از ماده «رحمت» گرفته شده، و معروف در ميان دانشمندان و مفسّران اين است كه «رحمان» اشاره به «رحمت عام» خداوند است كه دوست و دشمن و مؤمن و كافر و نيكوكار و گنهكار را شامل مى‌شود- مانند انواع نعمت‌ها و مواهب عام خداوند از زمين و آسمان كه همه بندگان، از آن بهره‌مند مى‌باشند- و «رحيم» اشاره به «رحمت خاص» او است كه ويژه مؤمنان است و تنها در اختيار نيكان و پاكان قرار مى‌گيرد.

و امّا واژه‌ «ارْحُمُ الرّاحِميْنَ» (مهربانترين مهربانان) از اين جهت به عنوان‌

[١]. سوره بقره، آيه ١٤٣- واژه «رئوف» يازده‌بار در قرآن مجيد آمده است. در بسيارى از موارد همراه با صفت رحمت مانند آيه فوق است، و گاه به صورت «رئوف بالعباد» آمده است.

[٢]. سوره انعام، آيه ١٠٣- واژه «لطيف» هفت بار در قرآن مجيد آمده است و در همه‌جا به عنوان وصفى از اوصاف پروردگار استعمال شده.

[٣]. سوره مريم، آيه ٤٧- واژه «حفى» تنها دو بار در قرآن آمده كه فقط يك مورد آن توصيف پروردگار است، (در آيه فوق).