پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٩ - ما به شما از شما نزديكتريم
فوقالعاده مستور و پنهان است (زيرا تاء در اينگونه موارد براى مبالغه است مانند: علّامة). [١]
واژه «مُبين» هم به معناى آشكار آمده است، هم به معناى آشكار كننده (هم لازم است و هم متعدى) و در اينجا معناى دوم مناسب است يعنى لوح محفوظ يا لوح علم پروردگار بيانگر و آشكار كننده حقايق است. [٢]
ما به شما از شما نزديكتريم
در دوازدهمين و آخرين آيه باز به تعبيرات تازه و جالبى در زمينه علم خدا برخورد مىكنيم، در اين آيه نيز مسأله علم پروردگار به عنوان هشدارى به همه انسانها مطرح شده كه حتّى مراقب افكار و نيّات و اسرار درون خود باشند، مىفرمايد:
«ما انسان را آفريديم و وسوسه هاى نفس او را مى دانيم، و ما به او از رگ قلبش نزديكتريم»: وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ.
در حقيقت در اين آيه به دو قسمت از علم خداوند اشاره شد: نخست روى مسأله خلقت انسان تكيه كرده، يعنى خالق حكيم چگونه ممكن است از فعل
[١]. بعضى از مفسّران مانند زمخشرى در كشاف براى آن جنبه أَسمى قائل است نه وصفى، مانند عاقبة، و ذبيحة، هرچند احتمال وصفى بودن نيز داده است (تفسير كشاف، جلد ٣، صفحه ٣٨٢) جمعى ديگر از مفسّران نيز اين دو احتمال را ذيل آيه فوق ذكر كردهاند.
[٢]. بعضى گفتهاند «مبين» از ماده بيان و معناى اصلى آن انكشاف و وضوح بعد از ابهام و اجمال به وسيله جدائى است و لذا هم معناى جدائى را مىبخشد و هم وضوح را.