پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٤ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

تحرك و قوّت و قدرت زياد برخوردار است. [١]

راغب در مفردات براى حيات شش گونه مصداق بيان كرده است: ١. حيات گياهى ٢. حيات حيوانى ٣. حيات عقلى انسان ٤. حيات عاطفى (برطرف شدن غم و حاصل شدن حال نشاط و لذت ٥. حيات اخروى جاودانى ٦. حياتى كه يكى از اوصاف پروردگار است (و كاملترين و جامع‌ترين نوع حيات محسوب مى‌شود يعنى كمال علم و قدرت.)

البتّه انواع ديگرى از حيات تصوّر مى‌شود از جمله حيات معنوى يعنى ايمان، كه قرآن مجيد در آيات متعدّدى به اين معنا اشاره كرده.

هر حال «محيى» بودن خداوند در جهات مختلف تجلّى كرده: در عالم گياهان، سرتاسر كره خاكى را زير پوشش انواع مختلف درختان، گلها، گياهان كوچك و بزرگ، آبى و خاكى، جنگلى و صحرائى، و حشى و اهلى، داروئى و غذائى قرار داده كه دقّت در تنوّع و شگفتى‌هاى هريك، انسان را به آن مبدأ بزرگ جهان هستى رهنمون مى‌گردد.

در جهان حيوانات انواع و اقسام جانداران دريائى و خشكى، پرندگان، حشرات، حيوانات وحشى و اهلى، جانداران ذرّه‌بينى و غول پيكر، و بالاخره انسان را كه نمونه اتمّ حيات و زندگى است، آشكار ساخته است.

مسلّماً حيات و زندگى هر قدر پيچيده‌تر شود اسرارآميزتر و اعجاب انگيزتر مى‌گردد، و اين در حالى است كه هنوز اصل حقيقت حيات و چگونگى پيدايش‌

[١]. مقائيس اللغه، مفردات، لسان العرب و نهاية ابن الاثير و التحقيق فى كلمات القرآن الكريم.