پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٢ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

مى‌گويند كه مى‌داند خداوند روزى و همه كارهاى او را كفايت مى‌كند، بنابراين تنها به او تكيه مى‌كند و بر غير او تكيه نمى‌كند. [١]

از آيات قرآن به خوبى استفاده مى‌شود كه از شئون توحيد آن است كه مؤمنان تنها بر خدا توكل كنند، چرا كه همه چيز و همه كار به دست او است، چنانكه در آيه ١٢٣ سوره هود مى‌خوانيم: وَ الَيْهِ يُرْجَعُ الْامْرُ كُلُّهُ فَاعْبُدْهُ وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ‌: «و همه كارها تنها به او بازگردانده مى شود؛ پس او را پرستش كن؛ و بر او توكّل نما» و نيز در آيه ١٢ سوره ابراهيم مى‌خوانيم: وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ‌: «و توكل‌كنندگان بايد فقط بر خدا توكل كنند».

چرا بر او نوكل نكنيم و او را تكيه‌گاه خود در همه حال قرار ندهيم در حالى كه او هم قادر است، و هم مهربان، چنانچه در آيه ٢٠٧ سوره شعرا مى‌فرمايد: وَ تَوكَّل عَلَى الْعَزيزِ الرَّحيمِ‌: «بر خداوند تواناى رحيم توكل كن»

پيامى كه اين وصف الهى مى‌دهد اين است كه در عالم اسباب گم نشويد، و فريب قدرتهاى ظاهرى مادى نخوريد، تكيه‌گاه خود را مخلوقات ضعيف و ناتوان قرار ندهيد، تنها بر ذات پاك پروردگار توكل كنيد فقط از او مدد جوئيد و به او دل ببنديد، و تنها سر بر آستان او بسائيد.

و از سوى ديگر به عنوان تخلّق به اخلاق اللَّه سعى كنيم در حدود توانائى تكيه‌گاه ديگران باشيم، و براى رضاى خدا به آنها در مشكلات كمك كنيم.

در حديثى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم: «التَّوَكُّلُ عَلَى اللَّهِ نَجاةٌ مِنْ كُلِ‌

[١]. تاج العروس ماده وكل.