پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

هم نجوا نمى كنند مگر اين كه خداوند چهارمين آنهاست». [١]

ولى اين معنا در مورد شفيع بعيد به نظر مى‌رسد چرا كه در مفهوم آن نوعى كمك و حمايت و تكامل و تربيت افتاده است.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه شفاعت ممكن است جنبه تكوينى داشته باشد، يا تشريعى، «شفاعت تشريعى همان معناى معروف آن است كه شخص بزرگى براى نجات گناهكارى نزد صاحب حق شفاعت مى‌كند و امّا شفاعت تكوينى همان ربوبيت پروردگار نسبت به موجودات و سير دادن آنها در مسير تكامل طبق قوانين آفرينش است.

پيامى كه اين وصف الهى از نظر تربيتى به ما مى‌دهد از يك‌سو توجّه به اين حقيقت است كه هرگز نبايد از لطف و عنايت و عفو و مرحمت خدا مأيوس شد، چرا كه او حتّى نزد خودش از بندگان شفاعت مى‌كند، و به پيامبران و فرشتگان و امامان نيز دستور مى‌دهد كه از گنهكاران امت‌ها شفاعت كند (البتّه در آنجا كه لياقت شفاعت باشد).

مسلماً توجّه به اين امر تأثير عميقى در جلوگيرى از تكرار گناه دارد تا اميد شفاعت بر باد نرود، و شايستگى شفاعت محفوظ باشد.

و از سوى ديگر به بندگان مى‌آموزد كه آنها نيز چنين باشند، و در شفاعت از نادمان و شكسته بالان و افراد ضعيف و ناتوان بكوشند.

در حديثى آمده است: «اشْفَعُوا تُوجَروُا»: «شفاعت كنيد به شما اجر و پاداش‌

[١]. مصباح كفعمى، صفحه ٣٤٤ قاموس اللغه ماده «شفع».