پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥ - هيچ چيز مثل او نيست!

سمت قبر را در قسمت پائين خالى مى‌كنند و جنازه را در آنجا مى‌گذارند كه به هنگام پر كردن قبر خاك بر او ريخته نشود. [١]

در اين‌كه منظور از الحاد در نام‌هاى خدا در اين آيه چيست؟ بسيارى از مفسّران عقيده دارند مفهوم عامى دارد كه عمدتاً سه چيز را شامل مى‌شود.

نخست اين‌كه مشركان نام بت‌هاى خود را از نام خدا مى‌گرفتند، به يكى از بتها «اللّاتُ» و به ديگرى «العُزّى‌» و به ديگرى «مَنات» مى‌گفتند كه به ترتيب آنها را از «اللَّهُ» و «الْعَزيْزُ» و «الْمَنّانُ» مشتق مى‌دانستند.

ديگر اين‌كه نبايد نام‌هايى را كه خداوند براى خود نپذيرفته و شايسته مقام او نيست، يا توأم با نقائصى است كه مخصوص ممكنات است بر خدا نهند، مانند كلمه «أب» (پدر) كه مسيحيان بر خدا مى‌نهادند.

سوم نبايد نام‌هايى بر خدا نهند كه مفهوم آن را ندانند.

و به تعبير ديگر نه تشبيه خدا به غير او جائز است، و نه تعطيل فهم صفات او و نه گذاردن نام او بر ديگران.

اينها همه به خوبى نشان مى‌دهد كه در بحث اوصاف خدا بايد با احتياط تمام قدم برداشت، مبادا نام‌ها و صفاتى كه شايسته موجودات ناقص است براى ذات مقدّس او انتخاب شود.

و به همين دليل بسيارى از دانشمندان معتقداند كه «اسماء اللَّه» (نام‌هاى خدا) توفيفى است يعنى تنها اسما و صفاتى را مى‌توان براى خدا برگزيد كه در آيات و

[١]. مقائيس اللغه، و مفردات راغب.