ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٢٠ - ٧ - اوضاع عمومي در عهد دوم ١ - لزوم اطّلاع بر اوضاع عمومي براي فهم چگونگي ادوار فقه ٢ - حقيقت &#١٧١ حكومت مردم بر مردم &#١٨٧ در اسلام است ٣ - انطباق دو عصر از عهد دوم بر تمام زمان امويان و اوائل عباسيان

يكى از خاندان بنى هاشم كه حضور داشت و اين تمثّل را از معاويه شنيد بر فور بيت ديگر اين قصيده را برخواند :
< شعر > و اذا المنيّة أنشبت اظفارها ألفيت كلّ تميمة لا تنفع < / شعر > مسعودى در « مروج الذّهب » ( جلد دوم - صفحه ٨٣ - ) اين مضمون را آورده است :
« معاويه در آغاز بيمارى خود ، كه به همان بيمارى از جهان رفت ، به گرمابه درآمد و چون لاغرى تن و فرسودگى جسم خويش را ديد و به نابودى و دثورى كه بر آن مشرف بود متوجه گرديد گريه كرد و به ابيات زير تمثّل جست :
< شعر > ارى اللَّيالي اسرعت فى نقضى اخذن بعضى و تركن بعضى حنين طولى و حنين عرضى اقعدننى من بعد طول نهضى < / شعر > و چون بيماريش سخت و مرگش نزديك و اميدش از بهبودى بريده و قطع گرديد چنين انشاد كرد :
< شعر > فيا ليتني لم اعن فى الملك ساعة [١] و لم اك فى اللَّذات اعشى النّواظر < / شعر >

[١] ابياتى كه معاويه در حال مرگ بدانها تمثل جسته نگرانى و اضطراب و پشيمانى او را به خوبى مىرساند و آدمى به ياد حال على و كلمات بلند او و طمأنينه و آرامش و سكون وى مىيافته كه مىگويد : « و اللَّه لابن ابى طالب آنس بالموت من الطفل بثدي امه » و هنگام ضربت خوردن مىگويد : « فزت و رب الكعبه » و بى اختيار به فرق ميان باطل و حق و بى ايمانى و ايمان متوجه مىگردد .