ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٨٦١ - ٣ - از طبقه سيّم قاضي أبو حامد مروروذي ، قفّال مروزي و ٤ - از طبقه چهارم قاضي أبو محمّد اصطخري ، أبو حامد اسفرايني و ٥ - از طبقه پنجم قاضي أبو الحسن بندنيجي و قاضي أبو العباس أبيوردي و عده ديگر كه از شاگردان أبو حامد اسفرايني و برخي از استادان أبو اسحق شيرازي بوده اند

در بغداد شده و مردى پارسا و تنگدست بوده و در آداب قضاء كتابى نيكو نوشته .
بو سعيد به سال دويست و چهل و چهار ( ٢٤٤ ) متولَّد شده و در سال سيصد و بيست و هشت ( ٣٢٨ ) در گذشته است .
و ابو بكر محمد بن عبد الله صيرفى [١] كه در اصول فقه و ديگر علوم ، تصنيف داشته و به سال سيصد و سى و سه ( ٣٣٣ ) وفات يافته است .
و ابو عباس ، احمد معروف به ابن القاصّ طبرى كه صاحب ابن سريج و از ائمهء اصحاب شافعى و داراى تصنيفات بسيار بوده كه از جمله است « المفتاح » و « ادب القاضي » و « المواقيت » و « التّلخيص » كتاب التلخيص ابن قاصّ را ابو عبد الله ختن اسماعيلى شرح كرده و گفته است در بارهء آن به گفته شاعر تمثّل مىجويم :
< شعر > عقم النّساء فما يلدن شبيهه انّ النّساء بمثله لعقيم < / شعر > فقيهان طبرستان ، فقه را از ابن القاصّ گرفته‌اند . ابن قاص به سال سيصد و سى و پنج در طرسوس وفات يافته است .
و ابو بكر محمد بن على بن اسماعيل قفال شاشى [٢] كه نزد ابو العباس بن سريج

[١] « بفتح الصاد و سكون الياء آخر الحروف و فتح الراء و فى آخرها فاء ، هذه نسبة معروفة لمن يبيع الذهب و هم الصيارفة . نسب هذه النسبة جماعة منهم ابو بكر محمد بن عبد اللَّه الفقيه الشافعي ، المعروف بالصيرفي بغدادى . له تصانيف فى اصول الفقه و كان فهما عالما و كانت وفاته فى ربيع الاخر من سنة ثلاثين و ثلاثمائة » ( اللباب )
[٢] ابن اثير در « اللباب » چنين آورده است « بفتح شين معجمه و بعد از الف باز هم شين ، نسبت است بشاش كه شهرى است در وراء نهر سيحون ، گروهى از علماء از آن شهرند كه از آن گروه است امام ابو بكر محمد بن على اسماعيل قفال شاشى يكى از پيشوايان و امامان جهان در تفسير و حديث و فقه و لغت شاشى به سال دويست و نود و يك ( ٢٩١ ) متولد شده و به سال سيصد و شصت و شش ( ٢٦٦ ) در گذشته و او فقيه مشهور شافعى است » و در ذيل لغت « القفّال » چنين آورده است : « بفتح قاف و تشديد فاء و بعد از الف ، لام ، نسبت است به سازنده قفل و به اين نسبت شهرت يافته است امام ابو بكر محمد بن على بن اسماعيل قفال شاشى از اهل شاش كه امام عصر خود بوده ( بلا منازع ) فقيهى اصولى ، لغوى ، محدث و شاعر بوده كه در شرق و غير بلند آوازه و به نام است و او را تصانيفى است مشهور . به خراسان و عراق و شام و حجاز و ثغور مسافرت داشته و به سال سيصد و شصت و پنج ( ٣٦٥ ) وفات يافته است » اين ضبط در وفات با آن چه از ابو اسحاق و از خود ابن اثير نقل شده مغايرت دارد .