ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٦٨ - مدخل ١ - اختلاف شيعه و سنّي در وجود و عدم حكمي براي هر چيز ( تخطئه و تصويب ) ٢ - اختلاف در &#١٧١ طريقيّت &#١٨٧ و &#١٧١ موضوعيّت &#١٨٧ برخي از مدارك احكام ٣ - حديث &#١٧١ ثقلين &#١٨٧ كه يكي از مستندات شيعه است براي رجوع باهل بيت در مقام اجتهاد وافتاء ٤ - احاديث ديگر مانند حديث &#١٧١ سفينه نوح &#١٨٧ و &#١٧١ باب حطّه &#١٨٧ و &#١٧١ تمسّك بكتاب وعترت &#١٨٧ ٥ - فرق ميان &#١٧١ عترت &#١٨٧ و ميان ديگر علماء به نظر ابن حجر

مشهور است تا اين زمان بر جا مانده و هر كدام را در قطرى از اقطار عالم و اقليمى از اقاليم جهان پيروان فراوان ، موجود است كه اين پيروان به فقه امام خود معتقد و از آن تا حدّى مدافع هستند .
براى اين كه خصوصيات عهد دوم تا حدّ ميسور ، منظور باشد و جهات فقهى نسبت به آن دوره و عهد ، روشنتر و استيفاء و استقصاء مطالب مربوطه كاملتر و كافيتر شود تقسيمى ديگر به ميان مىآيد كه منشأ آن توجّه بحدوث مذاهب آن عهد است ، در ميان اهل سنت در نتيجهء طرز تفقه و اجتهاد آزاد اشخاصى به نام كه مشهورترين آنان ، نخست « فقهاء سبعه » و از آن پس « ائمهء اربعه » بوده‌اند . مذهب داود اصفهانى و ابو جعفر طبرى نيز مدتى پيروانى داشته و شهرتى يافته است . كسانى ديگر مانند ابن ابى ليلى و ربيعه و سفيان ثورى و حسن بصرى و اوزاعى و شعبى و غير اينان ، كه از اين پس در اين اوراق يادى از آنان خواهد شد نيز داراى رأى و صاحب مذهب و نظر بشمار آمده‌اند .
پيدا شدن روشهاى مختلف در تفقّه و اجتهاد و پديد آمدن گفته هاى متعدّد و متفاوت ، چنان كه گفته شد ، زاييدهء تربيتهائى مختلف و استعدادهايى متفاوت بوده كه به اعتبار محيط زندگانى و ارتباط به افكار و عادات متنوّع و استيناس با مكاتب و استادان مختلف ، براى مردان اين ميدان به همرسيده است .
تقسيمى كه براى اين عهد ، به لحاظ آن غرض و قصد ، بايد منظور گردد اينست كه گفته شود :
چون در عهد دوم از جنبهء اصول اعتقادى يا اعتقاد به چگونگى تشكيلات اجتماعى و سياسى اسلامى دو مذهب به ميان آمده : مذهب تشيّع ( بمعنى خاصّ ) و مذهب تسنّن ، از جنبهء فروع عملى هم ، بر اساس اختلاف در اصول ، دو مذهب اصلى و اوّلى پديد گرديده كه تقسيم تاريخ ادوار فقه بايد بر پايهء اين دو مذهب اعتقادى استوار گردد بدين معنى كه اين دو مذهب براى تقسيم يا انقسام ادوار فقه در اين عهد ، مبدأ