ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٦٥٨ - ٥ - رقابت دو تن از علماء مغرب باعث رواج مذهب حنفي در آن بلاد شده است

ابن فرحون در كتاب « الدّيباج » چنين آورده است :
« مذهب حنفى در افريقا تا نزديك سال چهار صد ( ٤٠٠ ) غلبه و رواج مىداشت از آن پس انقطاع يافت و كمى پس از آن در اندلس و در شهر فاس داخل گرديد . » مقدسى در كتاب « احسن التّقاسيم » گفته است :
« بيشتر اهل صقلية ( سيسيل ) حنفى مذهب هستند » باز همو گفته است كه :
« از برخى از مردم مغرب پرسيده است : « چگونه مذهب ابو حنيفه ، با اين كه به شما نزديك نبود ، در ميان شما پديد آمد ؟ » در پاسخ گفتند :
« هنگامى كه وهب بن وهب با مقام شامخ علمى و فقهى كه داشت از نزد مالك رحمة الله ، آمد اسد بن عبد الله به واسطهء جلالت و بزرگى خود از اين كه نزد وهب درس بخواند و از او فرا گيرد استنكاف كرد و ناگزير به مدينه رهسپار شد تا بىواسطه از خود مالك استفاده كند و علم فرا گيرد مالك را بيمار يافت . مدتى در مدينه ماند چون زمان توقّف وى به درازا كشيد مالك او را فرمود : برگرد و نزد ابن وهب برو ، زيرا من علم خود را به او به وديعه داده‌ام و با وجود او شما را به رحلت و كوچ نيازى نيست .
« اين سخن بر اسد گران آمد و بازگشت به ابن وهب بر وى دشوار آمد پرسيد كه آيا مالك را نظيرى هست ؟ « گفتند : جوانى است در كوفه به نام محمد بن حسن كه شاگرد و يار ابو حنيفه بوده است . اسد راه كوفه را پيش گرفت و نزد محمد رفت و سخت به او متوجّه شد محمد بن حسن هم بى دريغ بوى علم آموخت و چون او را كامل و مستقلّ ديد به مغرب گسيلش داشت . جوانان مغربى به نزد وى آمد و شد كردند و فروعى را از او مىشنيدند و فرا مىگرفتند كه موجب تحيّر بود و به دقائقى آگاه مىشدند كه اعجاب آور بود و مسائلى را از او مىآموختند كه هيچ گاه به گوش ابن وهب نرسيده بود . گروهى بسيار از او علم فرا گرفتند پس مذهب ابو حنيفه در مغرب رواج يافت .
« گفتم : پس چرا در اندلس رواج نيافت ؟ گفتند : در اندلس هم رواجش