ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٣٩٦ - ٣ - طبقه سيّم ١ - ابن أبي ذؤيب قرشي ٢ - ابن أبي سلمه ٣ - ابن أبي سبرة ٤ - كثير بن فرقد ماجشون ٥ - مالك بن انس

هارون و عبد الله بن مبارك و يحيى بن سعيد قطان . . و گروهى ديگر بوده‌اند . فقيه اهل مدينه بوده است .
« ابن ابى ذئب سال هشتاد ( ٨٠ ) ، سيل جحاف [١] ولادت يافته . . احمد حنبل مىگفته است :
ابن ابى ذئب به سعيد بن مسيّب شبيه است و چون از احمد پرسيده شده كه آيا ابن ابى ذئب را خلف و مانندى در بلادش هست ؟ پاسخ داده است : نه در بلاد خود و نه در بلاد ديگر او را كسى مانند نيست . و هم احمد مىگفته است : ابن ابى ذئب « ثقه » و « صدوق » و افضل از مالك بن انس بوده است » ابن ابى ذئب در امر بمعروف و نهى از منكر سخت بىپروا بوده و بطور كلَّى در آراء و عقائد خويش متصلَّب و متعصب بوده است » باز خطيب آورده است :
« مهدى ، خليفهء عباسى ، در سفر حجّ به مدينه و به مسجد پيغمبر ( ص ) در آمد كسانى كه در مسجد بودند همه ، بدون استثناء تكريم و تجليل او را به پا خاستند جز ابن ابى ذئب . مسيّب بن زهير او را گفت : امير المؤمنين است به پا خيز . پاسخ داد :
« انّما * ( يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ ) * » مهدى چون اين سخن بشنيد مسيّب را فرمود او را واگذار كه از گفتهء او موهاى سرم راست شد » باز به اسناد از ابو نعيم آورده كه چنين گفته است : سالى كه منصور خليفهء عباسى به حجّ رفت من هم كه عمرم ، در آن وقت ، بيست و يك سال بود حجّ مىكردم ، ابن ابى ذئب و مالك بن انس با منصور بودند . ابن ابى ذئب را خواست و نزديك

[١] « سيل جحاف ، بالضم ، سيلى كه زمين را بكاود و ببرد هر چه هست جحفه : جايى ميان مكه و مدينه كه ميقات اهل شام است و نام آن جاى « مهيعه » بوده فاجحف السيل بأهلها فسميت جحفة » . ( صراح اللغه )