ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٣٣٦ - ٤ - مقام فقهي و صلابت ديني سعيد
ابن خلَّكان در كتاب « وفيات الاعيان » اين مضمون را آورده است :
« سعيد بن مسيّب سيّد تابعان است از طراز اوّل [١] . سعيد ميان حديث و فقه و عبادت و زهد و ورع ، جمع كرده . . عبد الله عمر به شخصى كه از وى مسألهاى پرسيده بود گفته است : مسأله را نزد سعيد ببر و از او بپرس و به من باز گرد و از پاسخى كه به تو بدهد آگاهم ساز آن شخص چنين كرده پس عبد الله وى را گفته است : آيا شما را نگفتم كه سعيد يكى از علماء سبعه است ؟ . .
« . . و از زهرى و مكحول پرسيده شده : فقيهترين كسى را كه شما ادراك كردهايد كيست ؟ پاسخ دادهاند : سعيد بن مسيّب .
« و از خود او روايت شده كه اين مضمون را گفته است :
« چهل بار حج گزاردم . و هم گفته است : پنجاه سال است كه تكبير اوّل از من فوت نشده و پشت سر كسى را در نماز نديدهام » چه بر اوّل وقت و بر صف اول ،
[١] شيخ طوسى در رجال خود چنين آورده است ( در اصحاب على بن الحسين ( ع ) : « سعيد بن المسيب بن حزن ابو محمد المخزومي سمع منه و روى عنه ( ع ) و هو من الصدر الاول » سيد محمد صادق آل بحر العلوم در پاورقى اين مضمون را تعليقه زده است : « سعيد بن مسيب در سال پانزده ، دو سال از آغاز خلافت عمر گذشته ، و به قولى بعد از چهار سال از خلافت عمر متولد شده و از عمر و هم از على روايت كرده و به سال نود و چهار ( ٩٤ ) در هفتاد و پنج سالگى در گذشته است و بنا بنقل از مختصر ذهبى هفتاد و نه سال زندگانى داشته است . و امير المؤمنين على ( ع ) او را تربيت كرده است . « و ابن حجر در كتاب « تقريب التهذيب » چنين آورده است : « سعيد بن المسيب بن القرشي المخزومي احد العلماء الاثبات و الفقهاء الكبار من كبار الثانية . اتفقوا على ان مرسلاته اصح المراسيل . « و قال ابن المديني : « لا اعلم فى التابعين اوسع علما منه مات بعد التسعين و قد ناهز الثمانين » .