ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٣١٢ - ١٠ - چگونگي فقه و فتوى و طبقات فقيهان ١ - اقوال درباره عنوان ١٧١ تابعي ١٨٧ ٢ - اكمل ١٧١ تابعان ١٨٧ از حيث ملاقات و ادراك صحابه ٣ - عدّه ١٧١ مخضرمان ١٨٧ ٤ - يكصدو بيست هزار از صحابه ، كم و بيش ، فتوى ميداشته اند ٥ - حديث ١٧١ خير امّتي قرني ١٨٧
در عداد « تابعان » بشمار آوردهاند در صورتى كه اينان تابعان « تابع » مىباشند نه « تابع » چنان كه گروهى ديگر جمعى از صحابه را در عداد « تابعان » ياد كردهاند .
« از « تابعان » نخستين كسى كه از جهان رفته ، ابو زيد معمّر بن زيد بوده كه در سال سى ، ( يعنى بعد از صد ) به قولى در خراسان ، و به قولى ديگر در آذربايجان ، كشته شده است و آخرين كسى از ايشان كه مرده خلف بن خليفه بوده كه در سال يك صد و هشتاد وفات يافته است » .
يحيى بن شرف معروف به نووى در كتاب « التّقريب » ، كه در فن اصول حديث نوشته [١] چنين آورده است :
« النّوع الأربعون معرفة التّابعين ( رض ) ، هو و ما قبله اصلان عظيمان بها يعرف المرسل » و « المتّصل » ، واحدهم « تابعىّ » و « تابع » .
« قيل : هو من صحب الصّحابىّ .
« و قيل : من لقيه ، و هو الأظهر . » باز همو چنين افاده كرده است :
« حاكم گفته است : تابعان ، پانزده طبقهاند نخستين ايشان كسى است كه « عشره » را ( عشرهء مبشّره ) [٢] ادراك كرده باشد ، مانند قيس بن ابى حازم و ابن مسيّب و غير اين دو .
[١] « التقريب و التيسير لمعرفة سنن البشير النذير » نام اين كتاب به گفتهء كاتب چلپى در « كشف الظنون » تلخيصى است از كتاب « الارشاد » كه نووى آن را از كتاب « علوم الحديث » ابن صلاح ، مختصر كرده است . « شيخ امام محى الدين يحيى بن شرف نووى به سال ششصد و هفتاد و شش ( ٦٧٦ ) وفات يافته است . بر تقريب او چند كس شرح نوشتهاند از جمله جلال الدين سيوطى ( متوفى به سال ٩١١ ه . ق ) را شرحى است بر « التقريب » به نام « تدريب الراوى فى شرح تقريب النواوى » .
[٢] مبشره : خلفاء راشدين ، زبير ، سعد وقاص ، ابو عبيدهء جراح ، عبد الرحمن بن عوف طلحه و سعيد بن زيد .