ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢١١ - ٧ - اوضاع عمومي در عهد دوم ١ - لزوم اطّلاع بر اوضاع عمومي براي فهم چگونگي ادوار فقه ٢ - حقيقت &#١٧١ حكومت مردم بر مردم &#١٨٧ در اسلام است ٣ - انطباق دو عصر از عهد دوم بر تمام زمان امويان و اوائل عباسيان

واقعهء حجر بن عدى حجر بن عدىّ بن . .
حجر از فضلاء صحابه و سنّش از بزرگان آنان كمتر بوده است . .
« چون معاويه ، زياد را بر عراق و ما وراء آن ، حكومت و ولايت داد و او از بدرفتارى و خشونت كرد آن چه را كرد ، حجر زياد را خلع نمود ، نه معاويه را و گروهى از اصحاب على و شيعهء او از حجر پيروى كردند .
« روزى زياد خطبه را به درازا كشاند به طورى كه نماز بتأخير افتاد و به ياد آورى حجر و ياران او كه وقت نماز مىگذرد اعتناء نكرد حجر ريگى بسوى او پرتاب كرد زياد اين قضيه را به معاويه نوشت . معاويه فرمان داد كه زياد ، حجر را به شام نزد وى بفرستد . زياد او را با يازده تن ديگر در آهن و زنجير ! بسوى معاويه گسيل داشت .
معاويه شش تن را كه يكى از ايشان حجر بود بكشت و شش تن را زنده نگه داشت .
« خبر بدرفتارى زياد با حجر و يارانش بأمّ المؤمنين ، عائشه ، رسيد عبد الرحمن بن حارث بن هشام را بسوى معاويه فرستاد و گفت : « الله ، الله فى حجر و اصحابه .
« عبد الرحمن چون به شام رسيد حجر و پنج تن از يارانش كشته شده بودند .
پس به معاويه گفت : حلم ابو سفيان را چرا در بارهء حجر و يارانش به كار نبستى و چرا ايشان را در زندانها نگه نداشتى و با طاعون آنان را از ميان نبردى ! ؟
« معاويه پاسخ داد : چون تو و مانندگان تو از بنى اميّه نبودند كه مرا رهنمايى كنند .
عبد الرحمن گفت : به خدا سوگند پس از اين عرب براى تو حلم و رأيى بشمار نخواهد آورد . تو گروهى از مسلمين را كه بطور اسير به سويت فرستاده شده‌اند كشتى .