ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ١٨٢ - ٧ - اوضاع عمومي در عهد دوم ١ - لزوم اطّلاع بر اوضاع عمومي براي فهم چگونگي ادوار فقه ٢ - حقيقت &#١٧١ حكومت مردم بر مردم &#١٨٧ در اسلام است ٣ - انطباق دو عصر از عهد دوم بر تمام زمان امويان و اوائل عباسيان

١ - اروى محمّد فريد وجدى در كتاب دائرة المعارف خود ( جلد اول - صفحه ٢١٥ - ) چنين آورده است [١] :
« اروى از زنان فاضله و بلند آوازه بوده است . انس بن مالك گفته است :
« در موسم حجّ اروى ، كه پير و فرتوت شده بود ، بر معاوية بن ابو سفيان درآمد . معاويه را چون ديده بر او افتاد گفت :
« مرحبا اى عمّه ! « اروى گفت : برادر زاده حال تو چه گونه است ؟ همانا نعمت را كفران كردى و پسر عمّت على را آزار و رنج دادى و در باره اش بدى و ناجوانمردى روا داشتى و به كار بردى و خود را به نامى بجز آن چه حق داشتى خواندى ( خليفه ) و بى اين كه خود و پدرت در راه اسلام بلايى ديده و رنجى كشيده باشد - به ناحق و ناروا خويش را بر حق شمردى و به آن چه محمّد آورده كافر شدى .
« پس خدا بخت را از شما برگرداند و آب روى شما را بريزد و رسوا سازد تا حق به اهلش باز گردد و كلمهء خدا بلندى گيرد و پيغمبر ما محمّد ( ص ) بر دشمنان دين پيروزى يابد .
« همانا تا پيغمبر ( ص ) زنده بود ما را از همهء مردم ارج و نصيب و حظَّ افزونتر

[١] در قاموس الرجال از « بلاغات النساء » تأليف احمد بن ابى طاهر بغدادى و هم از « العقد الفريد » ابن عبد ربه با اندك اختلافى نيز آورده شده است .