ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ١٨٠ - ٧ - اوضاع عمومي در عهد دوم ١ - لزوم اطّلاع بر اوضاع عمومي براي فهم چگونگي ادوار فقه ٢ - حقيقت &#١٧١ حكومت مردم بر مردم &#١٨٧ در اسلام است ٣ - انطباق دو عصر از عهد دوم بر تمام زمان امويان و اوائل عباسيان

زنان با ايمان و معاويه چند قضيّه است كه در اوائل سلطنت معاويه رخ داده و از توجّه به آنها تغيير اوضاع و احوال عمومى سابق و لا حق نمايان مىگردد و هم طرز تربيت اسلامى و حريّت و آزادى مردم در زمان سابق ، در حدود احكام دينى و شئون اسلامى ، از دانستن آنها به خوبى آشكار مىشود و مناسب است كه برخى از آنها در اين اوراق ياد گردد .
از اين پيش اشاره شد كه مردانى با ايمان و دين دار اعمال معاويه را ، چه در زمان خليفهء سيم - عثمان - و چه در هنگام سلطنت مستقل او و چه روياروى و چه در پشت سرش ، مورد نكوهش قرار داده و بر كردار و رفتار وى اعتراض و ايراد مىداشته و با صراحت مىگفته و انتقاد مىكرده‌اند به طورى كه برخى گاهى جان خود را روى اين كار مىباخته و زندگانى خويش را تباه مىساخته‌اند .
علاوه بر مردان خداشناس و آزاده گاهى زنانى دين دار و با شهامت و آزاده مىبوده‌اند كه در زمان امارت مطلقه و سلطنت مستبدّانه معاويه روبروى او مىايستاده و با صراحت و جرأت انحراف او و عمّالش را از احكام دينى و دستورات اسلامى و از سنن پيغمبر ( ص ) و سيرهء پيشوايان و پيشينيان ياد مىكرده و مىگفته‌اند و او به وسيلهء بذل و بخشش از بيت المال مسلمين يا بهر وسيله دهان آنان را مىبسته و آسوده خاطر بر مسند فرمانروايى و سلطنت مىنشسته است .
از جمله اين زنان است زرقاء دخت عدىّ بن قيس همدانى و بكارهء هلالى و اروى و سوده و دارميّه كه در اينجا سه تن از اين نام بردگان آورده مىشوند :
١ - اروى دخت حارث بن عبد المطَّلب